Podstawowe zadania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych:

• stwierdzenie i ustalenie obowiązku ubezpieczeń społecznych;
• ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wypłacanie tych świadczeń, chyba że na mocy odrębnych przepisów  obowiązki te wykonują płatnicy składek;
• wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy,  Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych;
• prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek z tytułu należnych składek i wypłacanych przez nich świadczeń podlegających finansowaniu z funduszy ubezpieczeń społecznych lub innych źródeł;
• prowadzenie indywidualnych kont ubezpieczonych i kont płatników składek;
• orzekanie przez lekarzy orzeczników Zakładu oraz komisje lekarskie Zakładu dla potrzeb ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.