Hierarchia aktów prawnych (od najważniejszego aktu):
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej;
- Ratyfikowane umowy międzynarodowe;
- Rozporządzenia oraz dyrektywy unijne;
- Ustawy;
- Rozporządzenia z mocą ustawy;
- Rozporządzenia;
- Akty prawa miejscowego.
Zgodnie z hierarchią aktów prawnych w Polsce najważniejszym aktem prawnym jest Konstytucja RP, a w dalszej kolejności ratyfikowane umowy międzynarodowe; rozporządzenia, dyrektywy oraz decyzje UE; ustawy, rozporządzenia z mocą ustawy; uchwały, zarządzenia (akty prawa wewnętrznego), akty prawa miejscowego.
Konstytucja to najważniejszy akt prawny obowiązujący na terenie Rzeczypospolitej. Wszystkie inne akty obowiązujące na terenie Polski muszą być zgodne z jej przepisami. Jest to najważniejszy akt ze względu na swoje szczególne cechy, czyli nazwę (Konstytucja), moc prawną (tylko jeden akt w państwie posiada tak dużą moc prawną oraz nazwę), treść (określa ustrój polityczny państwa), sposób uchwalenia i wprowadzenia zmian (w inny sposób jest uchwalana i modyfikowana niż pozostałe akty prawne).
Umowy międzynarodowe ratyfikowane za zgodą Sejmu w hierarchii aktów prawnych w Polsce zajmują miejsce drugie, tuż za Konstytucją Rzeczypospolitej, ponieważ są to bardzo ważne akty normatywne, zawierające porozumienia w zakresie zawarcia sojuszu politycznego lub wojskowego, a także członkostwa w organizacjach międzynarodowych.
Akty prawa wydawane przez Unię Europejską muszą być bezpośrednio stosowane w Polsce i mają one nadrzędność nad prawem krajowym, dlatego przepisy krajowe muszą być dostosowane do prawa unijnego. W tym przypadku ma zastosowanie zasada pierwszeństwa prawa unijnego, która odnosi się do wszystkich aktów prawnych w Polsce, z wyjątkiem Konstytucji. Wyżej w hierarchii aktów prawnych znajduje się rozporządzenie wydane przez organy Unii Europejskiej niż ustawa uchwalona przez polski sejm. Zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa unijnego nad prawem krajowym oraz stanowiskiem polskiego Trybunału Konstytucyjnego, prawo unijne leży wyżej w hierarchii aktów prawnych niż ustawy uchwalone przez polski parlament.
Wyżej w hierarchii źródeł prawa w Polsce znajdują się ustawy uchwalone przez Parlament niż rozporządzenia wydane przez ministra, ponieważ ustawy regulują kwestie związane z funkcjonowaniem społeczeństwa i państwa. Przestrzegać ich musi każdy obywatel Polski. Z kolei rozporządzenia wydane przez ministra mają charakter wykonawczy, czyli mają one na celu wykonanie i uszczegółowienie przepisów ustawy. Ponadto ustawy uchwalane są przez parlament, zaś rozporządzenia wydawane są przez ministra, czyli przez organ o niższej randze niż organ ustawodawczy wyszczególniony w Konstytucji RP (art. 10).
Uchwały, zarządzenie to akty prawa o charakterze wewnętrznym, ponieważ zgodnie z art. 93 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. "uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i ministrów mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu te akty", a tym samym ich zakres obowiązywania jest znacznie ograniczony, biorąc pod uwagę wcześniej omawiane akty prawne, a co więcej zgodnie z art. 93. p. 2. zarządzenia mogą być wydane jedynie na podstawie ustawy.
Akty prawa miejscowego muszą być zgodne ze wszystkimi aktami praw powszechnie obowiązujących. Najczęściej są one wydawane w w formie uchwal przez organy władzy wykonawczej terytorialnych jednostek samorządowych.
Marlena Bodo
Nauczycielka WOS-u
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

