Każdy obywatel państwa członkowskiego Unii Europejskiej posiada jednocześnie od 1992 roku obywatelstwo tej wspólnoty. Bycie obywatelem UE oznacza posiadanie dodatkowych uprawnień. Swoboda poruszania się i osiedlania się pozwala na podejmowanie pracy, nauki lub turystykę w krajach członkowskich, bez konieczności starania się o wizę lub przechodzenie kontroli granicznej. Obywatele Unii Europejskiej mieszkający na stałe w innym kraju członkowskim niż własny, mają prawo udziału w wyborach unijnych do Parlamentu Europejskiego oraz w wyborach samorządowych na szczeblu najniższym. Ponadto mogą składać petycje do Parlamentu Europejskiego oraz skargi do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.