Trybunał Konstytucyjny - rozstrzyga, czy tworzone w Polsce prawo jest zgodne z Konstytucją, rozstrzyga spory między innymi władzami państwa.

Zadania Trybunału Konstytucyjnego:

• Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach:

  1. zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją,
  2. zgodności ustaw z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie,
  3. zgodności przepisów prawa, wydawanych przez centralne organy państwowe, z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami,
  4. zgodności z Konstytucją celów lub działalności partii politycznych,
  5. skargi konstytucyjnej, o której mowa w art. 79 ust. 1.
• Trybunał Konstytucyjny rozstrzyga spory kompetencyjne pomiędzy centralnymi konstytucyjnymi organami państwa.

Trybunał Stanu - sądzi najwyższych urzędników państwa (m.in. prezydenta oraz ministrów) za naruszenie Konstytucji RP lub ustawy.

Zadania Trybunału Stanu:

• Sądzenie osób za naruszenie Konstytucji lub ustawy, w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urzędowania. Odpowiedzialność konstytucyjną przed Trybunałem Stanu ponoszą: Prezydent Rzeczypospolitej, Prezes Rady Ministrów, Prezes Najwyższej Izby Kontroli, członkowie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, oraz członkowie Rady Ministrów, Prezes Narodowego Banku Polskiego, osoby, którym Prezes Rady Ministrów powierzył kierowanie ministerstwem, oraz Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych. Odpowiedzialność konstytucyjną przed Trybunałem Stanu ponoszą również posłowie i senatorowie w zakresie określonym wart. 107 zakaz prowadzenie działalności gospodarczej przez posła.

Wybór sędziów Trybunału Konstytucyjnego

Kandydatów na sędziów TK zgłasza:

• co najmniej 50 posłów, 
• prezydium Sejmu.

Każdy ze zgłoszonych sędziów musi spełniać ustawowe przesłanki, aby móc zostać sędziami TK. Następnie sędziów TK wybiera Sejm RP na kadencję trwającą 9 lat. Po wyborze sędziego przez Sejm RP konieczne jest jeszcze złożenie przez niego ślubowania przed Prezydentem RP.

 

Wybór sędziów Trybunału Stanu:

Przewodniczącym Trybunału Stanu jest Pierwszy Prezesem Sądu Najwyższego. Z kolei dwóch jego zastępców oraz 16 członków TS wybieranych jest przez Sejm RP (nie mogą oni być posłami lub senatorami), przy czym przynajmniej połowa z nich musi mieć kwalifikacje do zajmowania stanowiska sędziego.