Art. 178. Konstytucji RP stanowi, że: '1. Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. 2. Sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków. 3. Sędzia nie może należeć do partii politycznej, związku zawodowego ani prowadzić działalności publicznej nie dającej się pogodzić z zasadami niezależności sądów i niezawisłości sędziów'.

Art. 180. Konstytucji RP stanowi, że: '1. Sędziowie są nieusuwalni. 2. Złożenie sędziego z urzędu, zawieszenie w urzędowaniu, przeniesienie do innej siedziby lub na inne stanowisko wbrew jego woli może nastąpić jedynie na mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach określonych w ustawie. 3. Sędzia może być przeniesiony w stan spoczynku na skutek uniemożliwiających mu sprawowanie jego urzędu choroby lub utraty sił. Tryb postępowania oraz sposób odwołania się do sądu określa ustawa. 4. Ustawa określa granicę wieku, po osiągnięciu której sędziowie przechodzą w stan spoczynku. 5. W razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych wolno sędziego przenosić do innego sądu lub w stan spoczynku z pozostawieniem mu pełnego uposażenia'.

Art. 181. Konstytucji RP stanowi, że: 'Sędzia nie może być, bez uprzedniej zgody sądu określonego w ustawie, pociągnięty do odpowiedzialności karnej ani pozbawiony wolności. Sędzia nie może być zatrzymany lub aresztowany, z wyjątkiem ujęcia go na gorącym uczynku przestępstwa, jeżeli jego zatrzymanie jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego toku postępowania. O zatrzymaniu niezwłocznie powiadamia się prezesa właściwego miejscowo sądu, który może nakazać natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego'.

Przytoczone fragmenty Konstytucji RP dotyczą niezawisłości sędziowskiej, która jest konstytucyjną zasadą wymiaru sprawiedliwości, wedle której sędzia rozstrzygający sprawę podlega tylko Konstytucji RP i ustawom, tak iż nie wolno na niego wywierać żadnych nacisków, a także uzależniać go przez czynniki zewnętrzne, w szczególności polityczne, na przykład takie, które związane byłyby z presją ze strony przedstawicieli władzy wykonawczej.

Aby niezawisłość sędziowska mogła być w praktyce realizowana, muszą być zapewniane określone warunki sprawowania urzędu sędziowskiego, do czego odnoszą się przytoczone wyżej ustępy Konstytucji RP.

Wypełnianiu niezawisłości sędziowskiej mają służyć już gwarantowane im godne warunki pracy i płacy, tak aby zmniejszyć ryzyko korumpowania ich na przykład przez reprezentantów świata biznesu czy polityki. Zaznacza się też, że sędzia nie może należeć do partii politycznej, bo w oczywisty sposób stwarzałoby to ryzyko stania się przez niego stronniczym na rzecz jakiejś konkretnej opcji światopoglądowej i politycznej.

Niezawisłości sędziów ma też służyć ich nieusuwalność. Ma to zwiększać komfort pracy sędziów i pomagać im w skupieniu się wyłącznie na rozpatrywaniu spraw, bez obaw o jakieś formy szantażu. W tym celu sędziemu daje się również immunitet, dzięki któremu sędzia nie jest pociągany do odpowiedzialności na zasadach takich, jak inni obywatele, lecz ewentualnie za zgodą właściwego sądu. Rozwiązanie takie również ma zwiększać niezależność sędziów.