Wynikającym z ustawy obowiązkiem
Rzecznika:
a. Praw Obywatelskich jest zapoznanie się z
kierowanymi do niego wnioskami
cudzoziemców, ale Rzecznik może swobodnie
decydować o odmowie podjęcia sprawy, a
taka decyzja nie podlega zaskarżeniu do sądu;
b. Praw Dziecka, jest wystąpienie do Trybunału
Konstytucyjnego z wnioskiem w sprawie
niezgodności z Konstytucją RP ustawy
naruszającej prawa dzieci, jeśli inne organy
państwowe nie podejmują w tej sprawie
działań, a dalsze obowiązywanie ustawy
mogłoby spowodować nieodwracalne skutki
dla dzieci;
c. Praw Obywatelskich, którego powołanie nie
jest możliwe bez zgody Senatu, jest ścisłe
kierowanie się w swej działalności kryterium
legalności, natomiast Rzecznik nie może
uwzględniać kryteriów politycznych, takich jak
zasady sprawiedliwości społecznej, ponieważ
Konstytucja RP zalicza go do „Organów kontroli
państwowej i ochrony prawa".