W rzymskim prawie cywilnym dziedzice właśni i konieczni (sui et necessarii) to:
a) ci, co dla przyjęcia spadku muszą wyrazić zgodę.
b) niewolnicy łącznie ustanowieni i wyzwoleni w testamencie właściciela.
c) zstępni spadkodawcy, którzy w momencie jego śmierci przestają podlegać władzy
ojcowskiej.