Tekst 1. Dzięki temu, że w sprawach państwowych naśladujemy naturę, nasze udoskonalenia
nigdy nie są całkowicie nowe, a to, co zachowujemy, nigdy nie jest całkowicie anachroniczne.
[…] Przez to, że zawsze działaliśmy jakby w obecności naszych świętych przodków, duch
wolności, sam w sobie prowadzący do nadużyć i ekscesów, został powściągnięty pełną bojaźni
powagą. To szlachetne dziedzictwo budzi w nas poczucie tradycyjnej narodowej godności,
która chroni nas przed parweniuszowską butą […]. Dzięki temu nasza wolność została
uszlachcona. Jest imponująca, majestatyczna. […] Szanujemy instytucje obywatelskie z tych
samych względów, które natura wskazała nam jako podstawę szacunku dla poszczególnych
osób: przez wzgląd na ich wiek, przez wzgląd na tych, od których pochodzą.
Tekst 2. [S]połeczeństwo nie jest bynajmniej dziełem człowieka, lecz bezpośrednim wynikiem
woli Stwórcy […]. Kiedy mówimy o stanie natury jako o przeciwieństwie stanu społecznego –
pleciemy brednie. […] człowiek, ogólnie rzecz biorąc, pozostawiony samemu sobie, jest zbyt
zły, aby być wolny. […] Jest niemożliwe, by człowiek był tym, czym jest[,] i nie był rządzony,
gdyż istota społeczna i zła musi znajdować się w jarzmie. […] Człowiek nic sobie nie nadał;
wszystko otrzymał. Posiada on wodzów dlatego, że nie może się bez nich obejść […].
Pamiętajcie, że każdy naród posiada w swoich prawach i dawnych obyczajach wszystko, czego
mu potrzeba, aby być szczęśliwym […] bez poddawania się zgubnym nowościom. […] Jeżeli
widzicie, że jakiś naród marnieje, to nie dlatego, że ma zły rząd; to dlatego, że ów rząd – który
jest dla niego najlepszy – słabnie jak wszystko, co ludzkie […]. Wszystkie narody, co przeminęły na naszych oczach, umarły w ten sam sposób, to znaczy za sprawą innych narodów,
które drogą podboju zastąpiły je na ich własnej ziemi.
Historia idei politycznych: wybór tekstów, Warszawa 2001, t. II, s. 204, 227–229, 232.
1. Podaj nazwę nurtu myśli politycznej, który reprezentuje autor tekstu 1.
…………………………………………………………………………………………………...
2. Przedstaw obecne w przytoczonych tekstach różnice w poglądach na kwestie
wolności oraz zmian społeczno-politycznych.