Rzecznik Praw Obywatelskich:
a. jest organem kontroli państwowej i ochrony
prawa, który po wyborze – w którym
partycypują obie izby parlamentu – a przed
przystąpieniem do wykonywania obowiązków
składa przed Prezydentem RP ślubowanie
dochowania wierności Konstytucji RP;
b. posiada kompetencję do przystąpienia do
postępowania zainicjowanego skargą
konstytucyjną, którego przedmiotem jest
kontrola hierarchicznej zgodności norm;
c. poza ugruntowanym konstytucyjnie
uprawnieniem do uruchamiania konkretnej
kontroli konstytucyjności prawa, działa w
oparciu o zasadę skargowości, co oznacza, że
nie może podejmować żadnych czynności z
urzędu, a jedynie na wniosek.