Przyporządkuj fragmenty tekstów źródłowych właściwym nazwom dokumentów, wydarzeń lub zjawisk związanych z polskimi tradycjami demokratycznymi.
Tekst A
My, Rady Stanu, szlachta i rycerstwo Królestwa Polskiego [...] to sobie głównie niniejszym pismem [...] zastrzegamy, aby przyszły nasz książę i pan świeżo przez nas obrany był obowiązanym dać nam przywilej, czyli pismo, przez które by niżej wyrażone artykuły zawierające w sobie pewne nasze prawa i prerogatywy [przywileje] zostały uznane i zatwierdzone, a to w sposób następujący:
[...] za żywota naszego my i potomkowie nasi, królowie polscy [...] nie mamy mianować ani obierać jakiego, składać żadnym sposobem ani kształtem wymyślonym, króla, na państwo sukcesora naszego sadzać, a to dlatego, aby zawdy wiecznymi czasy [...] wolne obieranie zostało wszem 5 koronnym [...].
Tekst B
1. Akceptacja niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych [...].
2. Zagwarantowanie prawa do strajku oraz bezpieczeństwa strajkującym i osobom wspomagającym.
3. Przestrzegać [...] wolność słowa, druku, publikacji, a tym samym nie represjonować niezależnych wydawnictw oraz udostępnić środki masowego przekazu dla przedstawicieli wszystkich wyznań.
4. [...] c) Znieść represje za przekonania.
Tekst C
Izba poselska wedle swej natury swarami i kontradykcjami [sprzecznościami, niezgodami] dnie wypełniając, ani do dalszego ciągu narady z panami senatorami przystąpili, ani według prawa piątego dnia przed konkluzją, ani czwartego i trzeciego, i wtórego, aż w ostatnim dniu sejmu na górę poszli do senatu. [...] Tego dnia stała się prolongacja [odroczenie, przedłużenie terminu] do soboty. [...] Aliści potem, gdy Rzeczpospolita prosiła o prolongację do poniedziałku, jeden z posłów litewskich zawoławszy: „ja nie pozwalam na prolongację!”, i niespodziewanie wymknął się i uczynił protestację i zaraz na drugą stronę Wisły przeniósł się. I tak sejmowi rekwiem [utwór żałobny] zaśpiewano [...].
Tekst D
6. Polityczny kompromis różnych sił, wśród których są zarówno takie, które kierują się ideami demokratycznie pojmowanego socjalizmu, jak i takie, które czerpią inspirację z chrześcijaństwa, z dorobku ideowego „Solidarności”, ruchu ludowego i z innych źródeł i tradycji ideowych, pozwoli urzeczywistniać wspólny cel: niepodległą, suwerenną, bezpieczną równoprawnymi sojuszami, demokratyczną i silną gospodarczo Polskę.
7. Podstawą porozumienia są zasady przyszłego systemu politycznego wypływające z niezbywalnego prawa obywateli do życia w państwie, które w pełni urzeczywistnia suwerenność narodu.
- 1. stosowanie liberum veto
2. porozumienia Okrągłego Stołu
3. artykuły henrykowskie
4. konstytucja marcowa
5. postulaty