System ochrony praw człowieka w Europie składa się z trzech podstawowych elementów:

systemu Rady Europy,
systemu Unii Europejskiej,
systemu OBWE.

Jednym z najważniejszych dokumentów w zakresie ochrony praw człowieka, podpisanym przez kraje europejskie, jest Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 4 listopada 1950 r.

Działalność Rady Europy w zakresie ochrony praw człowieka skupia się na kilku głównych zadaniach, jakie zostały zapisane w akcie założycielskim, zaliczyć należy ochronę wolności rządów i prawa oraz ochronę europejskiego dziedzictwa kulturowego. Rada Europy zajmuje się przede wszystkim sprawami ochrony praw człowieka, walką ze światowym terroryzmem oraz ochroną danych osobistych każdego obywatela Unii Europejskiej. Konwencja jest uznawana za najbardziej skuteczny akt chroniący praw człowieka w Europie. Państwa, które podpisały ten dokument, zobowiązały się do zapewnienia każdemu człowiekowi prawa do życia, do godnego traktowania, do wolności i bezpieczeństwa osobistego, do rzetelnego procesu sądowego do zawarcia małżeństwa, do skutecznego środka odwoławczego do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, wolności słowa, myśli, sumienia, wyznania, stowarzyszania się i zgromadzeń. W ramach tej organizacji funkcjonuje Europejski Trybunał Praw Człowieka, którego siedziba mieści się w Strasburgu. Europejski Trybunał Praw Człowieka wyróżnia się spośród innych międzynarodowych instytucji chroniących praw człowieka przede wszystkim w zakresem swoich uprawnień. Ma on możliwość nie tylko rozpatrywania skarg międzypaństwowych, ale również i skarg indywidualnych w zakresie w jakim dane osoby czują się poszkodowane przez władze publiczne. Uprawomocnione wyroki ETPC są wiążące dla państw, które podpisały konwencję. Bardzo ważną instytucją w ramach Rady Europy jest również Komisarz Praw Człowieka Rady Europy. Nie tylko może brać on udział we wszystkich sprawach rozpatrywanych przez Izbę lub Wielka Izbę Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, ale również może przekładać mu pisemne uwagi, prowadzić działania na