Przed wyodrębnieniem się prawa pracy stosunki pracownicze w XIX w.:
a) regulowane były w ramach przepisów handlowych i gospodarczych,
b) pozostawione były swobodnej regulacji między pracodawcą
a pracownikiem,
c) regulowane były w ramach prawa zobowiązań jako tzw. najem pracy,
d) regulowane były przez wyroki, wydawane przez szczególne sądy
pracownicze.