Państwo demokratyczne to taki podmiot, który jest samodzielny, niezależny od innych podmiotów, zdolny do sprawowania władzy politycznej nad określonym terytorium. Do jego podstawowych cech należą:

terytorium - określony obszar lądowy posiadający granice,
suwerenność - państwo jest niezależne względem innych krajów,
władza - możliwość realizowania własnej woli w życiu społecznym oraz narzucanie jej innym za pomocą różnych środków (w tym również przymusu), dlatego posiada ona aparat państwowy - system powiązanych ze sobą organów władzy publicznej, w której władze sprawuje osoba lub grupa osób działająca w imieniu państwa,
ludność - ludzi z państwem wiąże instytucja obywatelstwa, którego nabycie może mieć miejsce na podstawie przepisów funkcjonujących w danym państwie.

W państwie demokratycznym funkcjonuje ustrój zwany demokracją, w którym władzę sprawuje społeczeństwo poprzez swych przedstawicieli.

1. Zasady:

suwerenności narodu - obywatele tworzący naród są źródłem wszelkiej władzy i mogą podejmować decyzje dotyczące najważniejszych spraw względem państwa i ogółu społeczeństw,
republikańskiej formy rządu - obowiązuje zakaz sprawowania dziedzicznej i dożywotniej władzy, ponieważ władza wybierana jest w wyborach, zatem należy ona do narodu. Nie można przekazać władzy potomstwu w formie dziedziczenia, ponieważ można ją nabyć jedynie poprzez wygranie wyborów. Naród wybiera swojego przedstawiciela, który przez określony czas pełni funkcje rządzące.
demokratycznego państwa prawa - organy państwa działają na podstawie i w granicach prawa.
konstytucjonalizmu - polega na tym, że wszystkie organy państwowe (sprawujące władzę) zobligowane są do przestrzegania przepisów Konstytucji. Zgodnie z tą zasadą organy państwowe nie mogą przekraczać swoich uprawnień oraz naruszać praw obywatelskich przyznanych na mocy Ustawy Zasadniczej.
trójpodziału władzy - funkcjonowanie obok siebie władzy wykonawczej, ustawodawczej, sądowniczej.
pluralizmu polityczny i gospodarczy - zapewnia możliwość działania partiom politycznym, reprezentującym różne ideologie i polityczne programy; zapewnia swobodę działania w państwie różnym przedsiębiorstwom prywatnym oraz państwowym, ponadto państwo stwarza także warunki konkurencyjności rynku.
decentralizacji władzy - związana jest z przekazywaniem części kompetencji przez władzę centralną jednostkom samorządowym. Tym samym samorządy otrzymują możliwość podejmowania samodzielnych decyzji w graniach przewidzianych prawem. Z kolei zasada pomocniczości polega na tym, że jednostki samorządu terytorialnego są samodzielne w zakresie działań podlegających ich kompetencji, ale inne podmioty (w tym władza centralna) mogą w określonych granicach pomagać im w wypełnianiu nałożonych na nich zadań.
społecznej gospodarki rynkowej - opiera się na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz współpracy pomiędzy partnerami społecznymi.
autonomii i niezależności między Kościołem a państwem - oba podmioty funkcjonują niezależnie.
pluralizm mediów - media są niezależne i stanowią gwarant wolności słowa, dlatego władze nie mogą stosować cenzury oraz koncesji na media. Jest to prawo do funkcjonowania nieograniczonej liczby środków masowego przekazu, które zachowują niezależność.