O strukturze społecznej w Polsce na przełomie XX i XXI wieku
[Badania struktury społeczeństwa polskiego] w edycji w 2003 r. wprowadziły także… pomiar
inteligencji respondentów. Okazało się, że osoby o najniższych wynikach, lecz plasujące się
wyżej w strukturze społecznej, uzyskały w latach 1998–2003 średni przyrost dochodów na
poziomie 760 zł, a tak samo mało inteligentni, ale z dołu społecznej drabiny, poprawili swój
status jedynie o 67 zł. Osoby o najwyższych wynikach w teście inteligencji Ravena, lecz także
ze społecznego dołu, zdołały wyrwać w tym czasie 650 zł, a więc i tak mniej niż ci mniej
inteligentni, ale lepiej społecznie ustawieni.
Te wyniki nie kwestionują, że droga do sukcesu wiedzie poprzez osobiste predyspozycje.
To możliwe, lecz bardzo trudne, nawet dla zdolnych, jeśli pochodzą z niższych stref hierarchii
społecznej. […] Transformacja […] utrwaliła strukturę społeczną późnego PRL. Badania […]
wychwytują, że kto należał do nomenklatury PRL, miał relatywnie największe szanse zostać
przedsiębiorcą lub menedżerem. Dawnym pracownikom umysłowym, czyli inteligencji,
przypadł w nowym podziale los menedżerów i ekspertów. Robotnicy zostali robotnikami lub
bezrobotnymi. Bo po drodze wyparowało 5 mln miejsc pracy – w 1988 r. zatrudnienie miało
18 mln osób, w dramatycznym 2002 r. – już tylko 12,8 mln. […] [Owych] pięć milionów
podzieliło się na tych, którzy zasilili szeregi wczesnych emerytów i rencistów, oraz na tych,
którzy stworzyli nową kategorię: bezrobotnych.
E. Bendyk, Do jakiej klasy społecznej należysz? Polska klasowa, www.polityka.pl
5.1. Rozstrzygnij, czy inteligencja – jako zdolność umysłowa – była pozytywnie
związana z przyrostem osiąganego dochodu. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się
do informacji z pierwszego akapitu tekstu.