Na podstawie tekstu źródłowego scharakteryzuj relacje między krajami bogatej Północy i biednego Południa. W tym celu uzupełnij tabelę.

Teoria zależności odnosi się do relacji tzw. Pierwszego i Trzeciego Świata, ale czerpie głównie z doświadczenia Ameryki Łacińskiej […]. Prekursor tej koncepcji Paul Prebisch wprowadził modne później rozróżnienie „centrum” i „peryferii”, w którym centrum stanowią najbardziej rozwinięte kraje uprzemysłowione, a peryferie – ubogie kraje rolnicze. Wychodząc z tego rozróżnienia, teoria zależności poszła w dwóch, nieco odmiennych kierunkach. […] Czarny obraz sytuacji rysuje Andre Gunder Frank. […] Perspektywa Ameryki Łacińskiej to trwałe i nieodwracalne zacofanie, […] intensyfikacja eksploatacji i zniewolenia przez potęgę […] wielonarodowych korporacji […]. Ma tak być z kilku powodów. Po pierwsze, zyski z eksploatacji lokalnych surowców i siły roboczej są natychmiast transferowane na zewnątrz, do centrum. Po drugie, do takiego trwałego układu ekonomicznego adaptują się elity lokalne – przedsiębiorcy, menedżerowie, politycy – starając się zabezpieczyć przy jego pomocy swoje własne interesy. […] Bardziej optymistyczny scenariusz kreślą Enriqe Cardoso i Eduardo Faletto. […] Zależność wytwarza pewne efekty uboczne […]. Napływ obcych inwestycji tworzy w morzu zacofania i tradycjonalizmu enklawy nowoczesnej sprawności, organizacji i dyscypliny, przynosi wzorce nowoczesnej kultury pracy. Powstaje teren edukacji wykwalifikowanych pracowników, lokalnej elity menedżerskiej. Otwierają się szanse dla lokalnych firm kooperujących. Postrzeganie sukcesu ekonomicznego nowoczesnych, obcych firm mobilizuje własną przedsiębiorczość. Rodzą się lokalne inicjatywy, powoli rozrasta klasa średnia, dokonuje akumulacja rodzimego kapitału. W jakimś momencie te powolne, ewolucyjne zmiany mogą doprowadzić do jakościowo nowego etapu: startu do własnego rozwoju ekonomicznego, coraz mniej uzależnionego od zasobnej zagranicy. Przeciwnie, dawne powiązania międzynarodowe mogą zacząć ułatwiać rozwój, otwierając rynki dla eksportu towarów oraz kredyty na dalszy rozwój produkcji rodzimej.

Relacje między krajami bogatej Północy i biednego Południa:


Mocne strony Słabe strony


Szanse Zagrożenia