Szerokość geograficzna
Kulisty kształt Ziemi powoduje, że ilość energii dostarczanej do powierzchni Ziemi jest nierównomierna. Im wyższe jest położenie Słońca nad horyzontem, tym korzystniejsze są warunki do nagrzewania powierzchni Ziemi. Obszary międzyzwrotnikowe otrzymują najwięcej energii, a obszary okołobiegunowe najmniej.
Na klimat Ziemi i występowanie pór roku wpływa także ruch obiegowy Ziemi wokół Słońca i nachylenie osi kuli ziemskiej do płaszczyzny orbity tego ruchu.
Ruch obrotowy Ziemi wokół własnej osi, będący przyczyną występowania dni i nocy, powoduje również występowanie tzw. siły Coriolisa, która odchyla prądy powietrzne na półkuli północnej w prawo, a na południowej w lewo. Działanie tej siły rośnie w miarę oddalania się od równika w kierunku biegunów. Siła Coriolisa przyczynia się do powstawania komórek globalnej cyrkulacji powietrza, silnie kształtującej klimat naszej planety.

Na obszarach równikowych, tam, gdzie Słońce góruje w zenicie, powietrze ogrzewa się najbardziej i jako lżejsze unosi się do góry. W ten sposób przy powierzchni Ziemi wytwarza się obszar niskiego ciśnienia, do którego ściągane jest powietrze z wyższych szerokości geograficznych. Tak właśnie powstają pasaty - stałe wiatry wiejące od zwrotników do równika. Jednocześnie w górnych warstwach troposfery, aby wyrównać ubytek powietrza nad zwrotnikami, w kierunku przeciwnym do pasatów wieją antypasaty. Wznoszeniu się powietrza nad równikiem towarzyszą deszcze zenitalne. Wraz ze wzrostem wysokości spada temperatura wznoszącego się wilgotnego powietrza, co powoduje skraplanie się zawartej w nim pary wodnej i powstawanie chmur deszczowych. Krążenie powietrza zmienia się w ciągu roku - zimą strefa zbieżności pasatów przesunięta jest na południe, a latem na północ od równika (wynika to pozycji Słońca, które zimą góruje nad Zwrotnikiem Koziorożca, a latem nad Zwrotnikiem Raka

Wysokość nad poziomem morza i góry
Wraz ze zwiększaniem wysokości nad poziomem morza temperatura powietrza spada w granicach 0.6-1.0°C/100 m. W górach występują więc niższe temperatury niż na nizinach. Oprócz wysokości bardzo istotne znaczenie ma układ rzeźby terenu. Łańcuchy górskie i tereny wyżynne stanowią przeszkodę dla poruszających się poziomo mas powietrza. Na przykład Himalaje stanowią praktycznie przeszkodę nie do pokonania dla wymiany mas powietrza między wnętrzem Azji a Niziną Gangesu i Półwyspem Indyjskim. Wymuszenie wznoszenia się przepływających mas powietrza przez przeszkody górskie wywołuje bądź intensyfikuje proces kondensacji pary wodnej (powstawania chmur) i powoduje wzrost sum opadów.
Zwiększenie prawdopodobieństwa opadów w wyżej położonych obszarach następuje również dlatego, że masy wilgotnego powietrza z zachmurzeniem przepływają wolniej wskutek hamowania ich przez wyniesione wyżej tereny. Warto dodać, że zwiększanie się sum opadów następuje w wysokich górach tylko do pewnej wysokości (np. w Tatrach do około 1800 m n.p.m.), gdyż wyższe partie położone są powyżej najczęstszego poziomu kondensacji i podstawy chmur opadowych.
Duże znaczenie w przypadku opadów, a także wiatru, ma ekspozycja stoków. Ich wystawienie w kierunku, z którego następuje napływ wilgotnych mas powietrza powoduje wyraźne zwiększenie ilości opadów, z kolei na stokach osłoniętych opady są wyraźnie mniejsze.
Prądy morskie
Prądy morskie decydują w równie dużym, a może nawet większym, stopniu jak globalna cyrkulacja atmosferyczna o międzystrefowej wymianie ciepła i wilgoci na kuli ziemskiej. Badania klimatologiczne wykazały niezwykle silne związki między temperaturą powierzchniowych wód oceanów i mórz, a także prądów morskich z cyrkulacją atmosferyczną. Prądy morskie wywierają znaczny wpływ na temperaturę i wilgotność powstających nad nimi mas powietrza.
Ciepła woda ogrzewa powietrze, które przenoszone jest nad obszary lądowe. Cieplejsze powietrze posiada równocześnie większą zdolność pochłaniania pary wodnej, której źródłem jest w tym przypadku powierzchnia oceanów. W tych warunkach tworzą się chmury i opady, które są również przenoszone nad przylegające lądy. Prądom ciepłym towarzyszą więc wilgotne i ciepłe masy powietrza. Znaczenie ciepłych prądów morskich w kształtowaniu termicznych cech klimatu zwiększa się w miarę wzrostu szerokości geograficznej. Jednym z lepszych przykładów oddziaływania omawianych prądów morskich na klimat jest Prąd Zatokowy Golfstrom, płynący przez Atlantyk od Zatoki Meksykańskiej do Morza Barentsa. Łagodzi on znacznie klimat Europy Zachodniej i Środkowej nadając mu cechy bardziej oceaniczne i przyczynia się do wzrostu opadów (zwłaszcza zimą). Zimą Golfstrom dostarcza do Europy więcej energii, niż promieniowanie słoneczne.
Odwrotnie wpływają na klimat prądy chłodne. Ochładzają one zalegające nad nimi mas powietrza i przyległe obszary lądowe, decydując równocześnie o suchości klimatu.
Przykładami są prądy płynące wzdłuż zachodnich wybrzeży kontynentów - Prąd Peruwiański, Benguelski czy Zachodnioaustralijski. Ich wpływ spowodował powstanie m.in. pustyń nadbrzeżnych - Atacama, Namib, wpływając też na klimat Australii.
Pokrycie powierzchni Ziemi - szata roślinna, pokrywa śnieżna i lodowa, zabudowa

Zróżnicowanie pokrycia powierzchni lądów przyczynia się w różny sposób do kształtowania elementów klimatycznych. Różne cechy fizyczne podłoża atmosfery, które zmieniają się także w ciągu roku, decydują na przykład o odmiennym stopniu nagrzewania się. Bardzo istotne znaczenie ma w tym przypadku albedo powierzchni terenu. Oznacza ono zdolność do odbijania promieniowania słonecznego przez różne powierzchnie. Wyraża się stosunkiem promieniowania odbitego od danej powierzchni do natężenia promieniowania, które do niej dochodzi. Najczęściej jest podawane w %. Im wyższe albedo, tym większa zdolność odbijania promieniowania słonecznego i potencjalnie mniejsze nagrzewanie się obszaru.
Szczególnie silnie ten element występuje w miastach. Czarny asfalt i budynki mają niskie albedo (czyli dobrze pochłaniają ciepło), liczne źródła ciepła, nawet 2-3 krotnie wyższe stężenie CO2 i brak chłodzącego parowania wynikający z niewielkiej powierzchni gruntów i zieleni, potrafią zmienić klimat miast. Może nawet dochodzić do formowania się tzw. bryzy miejskiej, kiedy to nagrzewające się w mieście powietrze unosi się do góry, opada za miastem i ponownie do niego napływa.


Na podstawie zamieszczonych informacji odpowiedz na pytanie:
Wyjaśnij, dlaczego na obszarach o klimacie równikowym brak wyraźnych pór roku.