Pytanie
zad.1 Wypisz z tekstu Muzyka Szekspira wyrazy związane z muzyką. Wyjaśnij, w jakim celu autorka po nie sięgnęła.
Marta Gibińska-Marzec
Muzyka Szekspira (fragment)
Jak interpretować wiedźmy? Odpowiedzi może być bardzo wiele i w długiej recepcji Makbeta można znaleźć wiele interesujących propozycji. Tu pragnę tylko pokazać, co Szekspir zrobił siłą swej poezji, a to, jak rozumieć tę sztukę, pozostawiam każdemu do własnych przemyśleń. Otóż w „uwerturze” jest […] jeden temat, który stanie się zasadniczym, głównym motywem, coraz to przypominanym w trakcie rozwijającej się akcji. Ten motyw to ostatni zaśpiew tańczących wiedźm, zanim znikną one we mgle pierwszej sceny. […]
Każdy z tłumaczy zachował coś z istoty tego zdania, niestety, wygrane na innym instrumencie niż język angielski, nie jest ono w stanie zabrzmieć tak samo.
Fair to wszystko, co jasne, piękne, uczciwe i dobre. Foul to wszystko, co brudne, śmierdzące, nieuczciwe, złe. W misternie skomponowanej frazie Szekspir posłużył się aliteracją, czyli zestawieniem słów zaczynających się tym samym dźwiękiem: fair i foul. Już to samo w poetyckiej tradycji języka wiąże te dwa słowa i zwraca na nie uwagę. Ponadto w obu słowach wybrzmiewają dyftongi – długie samogłoski, pozwalające na położenie dodatkowego nacisku w recytacji. Przeciwstawne, opalizujące słowa mają nadane porównywalne dźwięki: są przeciwstawne i podobne, jak sensy, które zamienia składnia: jedno staje się drugim. Tak się dzieje w świecie czarownic, na tym polega ich zły czar; to jest ta fraza, która będzie powracać w drobnych wariacjach, przypominając o tragicznym błędzie głównych bohaterów w rozpoznaniu metafizycznego i etycznego porządku świata.
Pierwsze, najważniejsze przetworzenie frazy to pierwsze wypowiedziane w tragedii słowa Makbeta:
So foul and fair a day I have not seen.
Co za dzień, brzydki
I piękny zarazem.
(Słomczyński)
Pierwszy raz w życiu widzę dzień tak szpetny,
A tak świetności pełen.
(Barańczak)
Jeszcze Makbet nie usłyszał głosu czarownic, a już fair i foul mieszają się w jego poznawaniu świata. W pierwszej chwili po wysłuchaniu dziwnej przepowiedni Makbet nie odzywa się, co nie znaczy, że nie reaguje. Jego reakcję zauważa wierny Banquo:
Good sir, why do you start and seem to fear Things that do sound so fair?
[…] Banquo, patrząc na Makbeta, używa słowa fear – jakże bliskie przetworzenie fair, a jednocześnie niosące ze sobą znaczenie foul. Czyżby po mignięciu wizji korony w jednym krótkim zdaniu Wiedźmy […] Makbet miesza fair i foul w jedno – fear – strach?
Odpowiedź nauczyciela
Zaloguj się, by odkryć odpowiedź!
Aby uzyskać dostęp do treści, musisz być zalogowany.

