Wacław Panek
„O Rocie”

Rota zrodziła się z cierpienia i buntu.
Niewiele brakowało, a pieśń ta uznana by została za nasz oficjalny hymn narodowy. Kiedy w 1926 roku władze niepodległej Rzeczpospolitej miały podjąć decyzję, która z polskich pieśni patriotycznych zostanie wyniesiona do godności hymnu, wśród czterech głównych kandydatek właśnie „Rota” stanowiła największą konkurencję dla „Mazurka Dąbrowskiego”. […]
Pierwszym impulsem do powstania wiersza M. Konopnickiej, do którego po kilku latach kompozytor Feliks Nowowiejski napisał muzykę- były wydarzenia we Wrześni pod Poznaniem. Przebywając od dziesięciu lat w Europie Zachodniej, Maria Konopnicka dowiedziała się w 1901 roku o pruskich represjach wobec polskich dzieci z Wrześni, które zaprotestowały przeciw nauczaniu religii w języku niemieckim. Zarówno rozruchy wrzesińskie, jak i dalsze antypolskie, germanizacyjne posunięcia władz w zaborze pruskim – skłoniło poetkę do napisania słynnych dziś pierwszych słów wiersza. Jednocześnie była też Konopnicka współorganizatorką protestu światowej opinii publicznej skierowanego do pruskich zaborców.
Upłynęło kilka lat, nim wierz ten został wydrukowany po raz pierwszy w krakowskiej Przodownicy (1908). W tym czasie (a ściślej mówiąc od 1909 roku) w Krakowie działał jako kompozytor organista, pedagog i dyrygent, jeden z najwybitniejszych muzyków polskich początku naszego stulecia, Feliks Nowowiejski. […]
Znajdujący się w zaborze austriackim Kraków (gdzie ze wszystkich trzech zaborów stosunkowo najmniej odczuwano prześladowania ludności polskiej za jej poczucie narodowe) rozpoczął przygotowania do obchodów 500-lecia bitwy pod Grunwaldem. 15 lipca 1910 roku miano odsłonić przy Placu Matejki pomnik Władysława Jagiełły, który został zaprojektowany przez artystę rzeźbiarza Antoniego Wiwulskiego. Fundatorem pomnika był najbardziej chyba wówczas znany na świecie z żyjących Polaków – wielki nasz pianista Ignacy Jan Paderewski. Pół roku przed osłonięciem pomnika grunwaldzkiego, między 9 a 13 stycznia 1910 roku, Feliks Nowowiejski pracował nad muzyką do wiersza Marii Konopnickiej, tworząc pieśń dla krakowskiego chóru „Sokoły”. Ponieważ jednak okazało się niebawem, ze porywający motyw melodyczny i tekst tej pieśni mogą pobudzić serca Polaków, postanowiono, że jej prawykonanie odbędzie się właśnie podczas zjazdu z okazji Roku Grunwaldzkiego. Kompozytor nadał tej pieśni pierwotny tytuł: „Grunwald”.
15 lipca 1910 roku zjechali do Krakowa Polacy ze wszystkich zaborów i z emigracji. Przybył również Ignacy Jan Paderewski. Po mszy dziękczynnej w Kościele Najświętszej Marii Panny, podczas której między innymi Nowowiejski improwizował na organach na temat Bogurodzicy- tysiące rodaków zebrało się na Placu Matejki. Owacje po przemówieniu Paderewskiego przerwały nagle fanfary i zgromadzone tu chóry pod batutą Feliksa Nowowiejskiego zaśpiewały po raz pierwszy hymniczną pieśń „Grunwald”.
Pod odsłoniętym przed chwilą pomnikiem zwycięzcy spod Grunwaldu na Placu Matejki w dawnej stolicy Polski zgromadzony tłum przyjął tę nową pieśń ze łzami w oczach, słuchając jej w powadze. W tym właśnie momencie narodził się nowy hymn, który potem przez dziesiątki lat towarzyszył Polakom w najtrudniejszych chwilach. Jeszcze tego samego roku wydano tę pieśń drukiem pod zmienionym tytułem; Hasło, ale w końcu kompozytor przywrócił jej tytuł oryginału poetyckiego; Rota. I jako Rota pozostała w nas do dzisiaj…….

Zadanie – Co było przyczyną protestu dzieci we Wrześni w 1901 roku?