Przeanalizuj słowa zegarmistrza i Mendla. Jak każdy z bohaterów rozumie „polskość” i „obcość”?

– Ha! ha! – roześmiał się zegarmistrz – każdy Żyd ma swoje wykręty! Przecież ta jedlina i ta brzezina to nasze, w naszym lesie, z naszego gruntu wyrosła! [...]

– [...] A ja z jakiego gruntu wyrósł? Pan dobrodziej mnie dawno zna? Dwadzieścia i siedem lat mnie pan dobrodziej zna! [...] Ja tu tak w miasto urósł, jak ta brzezina w lesie! Zjadł ja tu kawałek chleba, prawda jest. Wypił też wody, i to prawda jest. Ale za tego chleba i za tej wody ja zapłacił. Czym ja zapłacił? [...]

– Nu – zawołał z pewną porywczością w głosie – ja tymi dziesięciu palcami zapłacił!

• poglądy zegarmistrza –

• poglądy Mendla –