Lilian Feder
Marlowa zstąpienie do piekła
W jądrze ciemności Konrad przedstawia odkrycie zła przez Marlowa oraz odpowiedzialność wobec siebie i innych, jaką ta świadomość go obciąża.. Opowiadając historię Marlowa poznającego samego siebie, Konrad nie posługuje się językiem psychologii.Zamiast tego ucieka się on do wyobrażeń i symboli tradycyjnej podróży do Tartaru.
Choć podróż Marlowa ogólnie przywodzi na myśl epickie zejście do piekła, jest ona najwyraźniej spokrewniona z odwiedzeniem Tartaru w szóstej księdze Eneidy. W Poemacie Wergiliusza zejście Eneasza stanowi element jego inicjacji jako przywódcy ludu rzymskiego.Wergiliusz podkreśla fakt, że prawdy należy szukać w jądrze ciemności; tak więc Sybilia, która, mówiąc słowami Wergiliusza, „ukrywa prawdę w ciemności” , prowadzi Eneasza.Podróż Eneasza do Tartaru jest jednym ze sposobów poznania tragedii nieodłącznie towarzyszącej ludzkim poczynaniom; jest to cena, którą płaci za wypełnienie swojego obowiązku jako założyciel Rzymu. W Świecie podziemi patrzy on zarówno w przeszłość, jak i w przyszłość, i po zapoznaniu się z karami za własne występki dowiaduje się o przelewie krwi i okrucieństwie, które mają zaciążyć na sumieniu jego narodu – o cenie imperialnej potęgi Rzymu. Eneasz, człowiek zacny i pobożny, poznaje prawdę drogą zejścia w ciemności.
Podróż Marlowa wydaje się od początku nosić Piętno losu. To jego własna dusza domaga się – A Konrad nadaje temu konkretny kształt w odpowiedzi udzielonej przez Marlowa robiącym na drutach Parkom – by zrozumiał siebie samego poprzez poznanie świata, w którym żyję. Kontemplując ten świat pośrednio przez obraz, Marlow lepiej widzi istotę rzeczy niż kiedykolwiek przedtem.
Epickie zejście do piekła jest zawsze wędrówką w poszukiwaniu kogoś, kto zna prawdę. Na długo zanim udaje mu się dotrzeć wgłąb Konga, Marlow uświadamia sobie, że celem jego podróży jest spotkanie Kurtza i porozmawianie z nim. Gdy dociera do Kurtza, następuje w jednej płaszczyźnie spotkanie z człowiekiem, który dopuścił się w straszliwych przestępstw wobec swoich bliźnich. Na drugiej jednak i ważniejszej płaszczyźnie znajduje człowieka, który pozwolił sobie zejść na najniższe z możliwych poziomów zła; patrząc na Kurtza, Marlow zdaję sobie sprawę, że możliwość taka kryje się w każdym człowieku. Innymi słowy, odkrywa on potencjalne piekło w sercu każdego człowieka.
W Kongu nie ma postaci nadprzyrodzonych; wszystko jest wiarygodne czysto realistycznej płaszczyźnie. Obrazy piekła, sugerując element nadprzyrodzone, implikują jednak przerażenie i gwałtowne cierpienia, które muszą stać się udziałem kurtza, zdrajcy światła. Za pomocą obrazów piekła Konrad sprawia też, że walka kurtza w Kongu staje się symbolem wewnętrznej klęski. Kurtz zdradził tubylców, doprowadzając ich do nędzy i uległości, lecz równocześnie zdradził ludzkość w postaci z siebie samego. Sprowadził tubylców do rzędu udręczonych cieni, gdyż pozbawił ich woli i godności, dokonując zaś tego, sam stał się cieniem; jego wola jest ofiarą i sługą jego własnych diabelskich kaprysów.
Marlow także stanął w obliczu okropności piekła i choć udaje mu się uciec, płaci za nabytą wiedzę. Ma on wobec Kurtza dług, albowiem kurtz był na tyle mężczyzną, aby stawić czoło piekłu znajdującemu się w nim samym. Jak na ironię, nagrodą za zwycięstwo nad żywiołami piekła jest świadomość ograniczonych możliwości ludzkich to też wyrzekając się kurtza, pozostaje wobec niego lojalny. W lojalności tej mieści się uznanie wiecznego istnienia piekła, któremu każdy człowiek musi raz po raz stawić czoło i pokonywać je; mieści się w tym ponadto tragiczna akceptacja zawsze istniejącej możliwości klęski

1 wypisz z drugiego akapitu przykład wypowiedzenia, które zawiera wtrącenie. Określ jego funkcję.