Jan Kochanowski Pieśń o spustoszeniu Podola 1.Na podstawie fragmentu artykułu naukowego określ kontekst historyczny powstania Pieśni o spustoszeniu Podola. W roku 1533 Rzeczpospolita zawarła z Portą pokój „wieczysty”, który w rzeczy samej przetrwał bez mała wiek, bo po rok 1620. Przetrwał, mimo że wyprawy łupieskie Tatarów, w XVI w. już tureckich lenników, były źródłem stale ponawianych zadrażnień. Watahy tatarskie zazwyczaj najeżdżały ziemie Rzeczypospolitej, nie pytając się Porty o pozwolenie (tak jak wbrew zakazom z Krakowa Kozacy raz po razu zapuszczali się w ziemie tureckie). Inny jednak charakter miał wielki najazd tatarski na Podole z września 1575 r. Dzisiaj wiemy, iż narodził się on z podpuszczenia Porty właśnie, że ona to nakazała chanowi „tak dobrze przygotowaną wyprawę zbójecką przeciwko Polsce, żeby ludzie ze zgrozą musieli ją wspominać”. Skąd taka zawziętość turecka? Jesteśmy w trzecim roku wielkiego bezkrólewia. Wybór na tron polski rakuskiego lub moskiewskiego kandydata oznaczał koniec dotychczasowych pokojowych stosunków polsko-tureckich. Aby temu zapobiec, dyplomacja Stambułu sugerowała Polakom wybór „Piasta”, ewentualnie kandydata szwedzkiego lub Batorego. Najazd tatarski na Podole był w tej grze swoistym manewrem dyplomatycznym. Miał unaocznić Polakom, na co się narażają, gdyby przeszli do antytureckiego obozu. Wiktor Weintraub, Ekspresja a polityka w poezji Jana Kochanowskiego, [w:] Jan Kochanowski. Interpretacje, pod red. Jana Błońskiego, Kraków 1989, s. 70–71.