Dramat Wokulskiego bierze się z kompletnego przemieszania dwóch porządków, dwóch światów wartości. W ten konfuzji ma swój udział szczególna epoka, w której przyszło mi żyć. Epoka, w której obumarły dobrze znane wcześniej drogi religijnego poznania, nie istnieją już uniesienia romantyczne; zostały ciężko i przytłaczające dziedzictwo rewolucji francuskiej, wyrażające się już zresztą bardziej w stylu architektonicznym Panteonu niż we wciąż żywych ideałach. Wykute w kamieniu słowa Lieberte, Egalite, Fraternite na Powiślu nic już nie znaczą. Jest to czas, który ostatecznie wypowie się językiem racjonalizmu i scjentyzmu i który w laboratoriach naukowych ulokuję nadzieję zmiany świata na lepsze.

Z powyższego teksty wypisz określenia charakteryzujące epokę romantyzmu i epokę pozytywizmu.