Uwaga! Jest to przykładowe rozwiązanie, które powinno stanowić inspirację do przygotowania własnej wypowiedzi.

Kontekst podstawowy: Dziady, cz. III Adama Mickiewicza

Wybrany dodatkowy kontekst: literacki (postawa bohaterów Dżumy Alberta Camusa wobec zła)

Wprowadzenie:

Prawidłowo ukształtowany kręgosłup moralny sprawia, że człowiek poszukuje sposobów na pomnażanie szczęścia i ograniczanie cierpienia w świecie. Naturalnym odruchem jest więc sprzeciw wobec zła, nawet jeśli nie dotyka ono bezpośrednio nas samych.
Ze względu na uniwersalny wymiar tej kwestii, postawa buntu wobec niesprawiedliwości czy wyrządzonej krzywdy jest częstym przedmiotem tekstów literackich.

Teza:

Bunt wobec szeroko pojmowanego zła jest problemem o charakterze moralno-filozoficznym. Często przejawia się jednak w konkretnych działaniach bohaterów. W takich sytuacjach abstrakcyjne zło zostaje utożsamione z rzeczywistym wrogiem, np. zaborcą czy chorobą.

Argumenty:

Bunt wobec zła widoczny jest szczególnie w postawie głównego bohatera trzeciej części Dziadów Adama Mickiewicza - Konrada. Poeta nie zgadza się na niesprawiedliwość dotykającą Polaków pod zaborami, pragnie wywalczyć dla swoich rodaków upragnioną wolność. Czuje się jednak bezsilny, dlatego zwraca się do Boga z prośbą o udzielenie mu władzy nad narodem. Gdy Stwórca nie reaguje na jego prośby, Konrad przekierowuje swój bunt w jego kierunku.
Postawa głównego bohatera wyrasta z głębokiego sprzeciwu wobec zła, które go otacza. Nie potrafi wykorzystać swych ogromnych emocji w sposób konstruktywny, zamiast tego daje się im porwać. W konsekwencji jego dobre intencje zostają przyćmione wyrażanymi przez niego gniewem i pychą.
Za bunt uznać można także postawy innych przedstawicieli młodzieży opisanej w Dziadach. Prowadzenie tajnego stowarzyszenia literackiego, krzewiącego postawy patriotyzmu oraz współpracy dla dobra kraju, należy odczytywać jako akt oporu przeciw zaborcy i jego wynaradawiającym praktykom. Postaci takie jak Wasilewski czy Janczewski gotowe były na wielkie poświęcenie w imię sprawy narodowej. Znakiem ich sprzeciwu wobec panujących stał się okrzyk prowadzonego do kibitki Janczewskiego - "Jeszcze Polska nie zginęła". Młodzi filareci buntowali się więc w sposób czynny, ich konspiracja była wyrazem niezgody na krzywdy wyrządzane przez cara.
Aktywny sprzeciw wobec zła ukazany został także w powieści Dżuma Alberta Camusa. Zależność między filozoficznym rozumieniem tego zagadnienia a praktycznymi działaniami widać bodaj najwyraźniej w postawie Tarrou. Mężczyzna ten jest wyjątkowo zaangażowany w pomoc dotkniętym epidemią mieszkańcom Oranu, choć sam stamtąd nie pochodzi. Naraża swoje życie, organizując oddziały sanitarne wspierające pracę lekarzy. Zapytany o przyczyny swojego zachowania przedstawia koncept filozoficzny dotyczący natury zła. Tarrou twierdzi, że to wrodzona część człowieka, przebywająca w nim niczym uśpiona choroba. Jedynym sposobem na zapobieganie rozprzestrzenianiu się zła, jest przeciwstawienie się mu poprzez nieustanną pracę nad samym sobą i troskę o dobro drugiego człowieka.
Aktywna pomoc zarażonym odzwierciedla filozoficzne przekonania Tarrou. Wewnętrzna potrzeba buntu wobec zła realizowana jest poprzez konkretne, namacalne akty dobra.

Podsumowanie:

Bunt wobec zła w literaturze przedstawia się nie tylko jako wewnętrzne pragnienie zmiany, ale także realizacja konkretnych działań, mających na celu przeciwstawienie się nieszczęściom i niesprawiedliwości. Bohaterowie Dziadów nie obserwują bezczynnie poczynań cara, lecz aktywnie poszukują rozwiązań mogących doprowadzić do jego upadku. Niektórzy z nich, tak jak Konrad, zatracają się wręcz we własnym gniewie, kierując go w niewłaściwą stronę.
Bohaterowie Dżumy także buntują się wobec zła, które tkwi w człowieku. Angażują się w walkę przeciw chorobie, dostrzegając w tym nie tylko wymierną korzyść dla społeczeństwa, lecz także wartość moralną.