Aby nadać rozprawce stosowne proporcje, należy precyzyjnie zaplanować wypowiedź. Każdy punkt planu możemy następnie rozwinąć w osobny akapit, zawierający kolejną ważną myśl. Budowa akapitu najczęściej przybiera postać schematu: argument – rozwinięcie – przykład. Oto akapit – fragment rozprawy popularnonaukowej, w którym autor wyjaśnia zjawisko stylizacji (dodane w tekście cyfry oznaczają kolejne zdania):

"[1] Czym innym jest stylizacja. [2] Polega ona na tym, że artysta odwołuje się do zasad stylu występujących w innej epoce, w innym kraju, w innym rejonie i te zasady naśladuje oraz powtarza. [3] Zbudować dobrą chałupę góralską z zachowaniem wszystkich cech budownictwa tamtego rejonu znaczy to – stworzyć ją w stylu podhalańskim. [4] Ale wielki pensjonat czy nawet dworzec kolejowy, w którym nie masz kawałka drewna, ukształtować w ten sam sposób, to znaczy – stylizować, naśladować styl." (K. Wyka, "Bolesław Leśmian: Dwa utwory", w: "Rzecz wyobraźni", Warszawa 1977, s. 421.)

Autor w pierwszym zdaniu nawiązuje do poprzedniego akapitu. Drugie zdanie to definicja omawianego na tym etapie zjawiska. Trzecie zdanie zawiera przykład stylu i przygotowuje czytelnika do zrozumienia przykładu stylizacji, który pojawia się w zdaniu czwartym. Przypisz poszczególnym elementom budowy akapitu odpowiadające im numery zdań z powyższego cytatu. 

 

Argument:

Rozwinięcie:

Przykład: