Życie codzienne w Polsce w dobie stanu wojennego

Stan wojenny zmienił codzienność mieszkańców Polski, zmienił ją w wielu miejscach i sferach, niezależnie od wieku, czy grupy. Nie było "Teleranka", Kongresu Kultury, rozmowy były rejestrowane, a koncerty i widowiska teatralne - zakazane. Stan wojenny inaczej jawił się przeciętnym obywatelom PRL, którzy zbudzili się 13 grudnia w nieświadomości sytuacji, inaczej pięciu tysiącom internowanych, których nocą zabrano z domów, jeszcze inaczej pięćdziesięciu tysiącom żołnierzy, uczestniczących aktywnie we wprowadzaniu stanu wojennego. Inaczej zwolennikom „Solidarności”, inaczej członkom partii. Inaczej dzieciom, inaczej dorosłym, inaczej mieszkańcom wsi, inaczej miast. Przywoływane dziś obrazy 13 grudnia są następujące: na skrzyżowaniach miejskich ulic stoją transportery, żołnierze grzeją się przy koksownikach.

Wprowadzenie stanu wojennego w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. przez Wojciecha Jaruzelskiego znacząco wpłynęło na życie codziennych polskich obywateli:

- zamknięto kina, teatry, biblioteki, muzea,

- wprowadzono ograniczenia w poruszaniu się po kraju,

- brakowało produktów spożywczych z sklepach (za wyjątkiem octu),

- powstawały kilometrowe kolejki do sklepów,

- popularnością cieszyły się kartki na żywność, z czasem doszły kartki na środki czystości, buty i alkohol,

- brakowało benzyny,

- życie artystyczne zeszło do podziemia, niektórzy aktorzy i twórcy bojkotowali państwowe media,

- wśród młodzieży studenckiej popularna stała się moda na buty „oficerki” i długie płaszcze, co nawiązywało do tradycji państwa podziemnego okresu okupacji,

- dużą popularnością cieszyły się antyrządowe ulotki i plakaty z dowcipnymi hasłami, np. „Zima wasza, wiosna nasza”, "Orła Wrona Nie Pokona",

- masowe internowania, więzienie ludzi,

- wprowadzenie godziny milicyjnej od 22 do 6 rano,

- pomoc Kościoła osobom internowanym i prześladowanym poprzez np. rozdzielanie darów napływających z zagranicy,

- odprawianie mszy za ojczyznę, m.in. przez księdza Jerzego Popiełuszkę.

Pierwsze tygodnie stanu wojennego – zima, śnieg, brak większości gazet, brak telefonów, zamknięte kina, teatry, biblioteki i muzea, ferie w szkołach i na uczelniach, ograniczenia w poruszaniu się po kraju – te pierwsze tygodnie uformowały obraz przywoływany do dziś we wspomnieniach, na fotografiach, w filmach dokumentalnych tamtych czasów. Obraz ten naznaczony jest doświadczeniem traumy, wytworzonej przez bezprawie, brak wiarygodnych wiadomości, wojsko na ulicach, nagłe zniknięcie tysięcy osób, wywiezionych w nieznane – osób znaczących, publicznych, do niedawna pokazywanych w telewizji. Po miesiącu najostrzejsze rygory zaczynano znosić, wkrótce wypuszczono część internowanych. Intensywne przeżycie zmieniało się w oswajaną stopniowo codzienność.