ŹRÓDŁO 1.

Tegoż roku, gdy król Ludwik zażądał od mieszkańców Królestwa Polskiego, zarówno duchownych, jak i szlachty, podatku zwanego „poradlne”, arcybiskup i biskupi, mężowie duchowni i szlachta całej Polski płacenia go odmówili, twierdząc, że od wszelkich takich danin i ciężarów na mocy jego własnych przywilejów są zwolnieni. Niemniej król, na znak swego zwierzchnictwa, jakiegoś podatku żądał. A ponieważ biskupi i szlachta polska twierdzili, że w listach swoich zaprzysięgli wierność tylko samemu królowi Ludwikowi i jego synom, gdyby ich miał, on zaś, w braku męskiego potomka pragnął, aby takąż samą przysięgę wierności złożyli jego córkom, przeto nie mogąc inaczej uzyskać ich zgody, nowymi przywilejami uwolnił wszystkich ziemian od wszelkich podatków, zachowując dla siebie i dla swoich następców tylko po dwa grosze z każdego łana, które corocznie do skarbu jego miały być płacone. Tym sposobem dawniejsze dokumenty zostały unieważnione, nowe zaś były sporządzone, w których Polacy złożyli hołd wierności córkom królewskim – rzecz dość hańbiąca, aby kobiety nad nimi królowały – pozwalając, aby ich kmiecie płacili, jak powierzono, na wieczne czasy dwa grosze czynszu z każdego łana. Tylko arcybiskup i sufragani jego oraz wszystkich Kościołów, odmówili poddania się tym opłatom, nie chcąc wyrzekać się przywilejów, poręczających swobody dóbr kościelnych i dlatego, choć byli o to napominani, w żaden sposób nie pozwolili swym kmieciom opłacać swego podatku na rzecz króla pana. Wyjątek stanowiło uboższe duchowieństwo, którego włościanie zmuszeni byli płacić do skarbu królewskiego nie dwa, lecz dwadzieścia cztery grosze w przeciągu jednego roku, biskupi zaś, przez statuty prowincjonalne, które podatek ten ogólnie potępiały, z pomocą przyjść im zaniedbali i dotąd zaniedbują.

ZADANIE 6.
Na podstawie tekstu źródłowego oraz własnej wiedzy wykonaj polecenia.

a) Odpowiedz, jakiego przywileju dotyczy cytowany fragment.
b) Omów, czym był podatek opisywany w tekście, jaka była jego geneza oraz kto mu podlegał.
c) Przedstaw strony przywileju oraz korzyści, jakie one otrzymały.