Zapoznaj się z tekstami źródłowymi. Na podstawie zdobytych wiadomości i wiedzy
własnej odpowiedz, które stronnictwa Wielkiej Emigracji głosiły przedstawione poglądy oraz
określ założenia ich programów politycznych.
Tekst A
Idea króla jest jasna i miła ludowi polskiemu; idea republiki przypomina mu dawny ucisk i niewolę [...]. Królewskości przeto idea jest nam potrzebna do zburzenia rozbiorów. [...] Obudzona w ludzie polskim, dzięki reformie, wiedza lepszej doli, powstania oswoiły go  z użyciem siły, gdy więc lud ten nie ujrzy [...] opieki króla, a [szybki] rozwój handlu,  przemysłu i rolnictwa nie [da] mu nadziei dobrego bytu, czy nie wywoła to chęci do wojny  domowej? [...] Zaleją Polskę potoki krwi własnej, zniknie ona w odmęcie domowej rzezi, a siła i przemoc nie stworzą tego, co tylko czasem i dobroczynną tworzy się opieką.
Tekst B
Wszystko dla ludu, przez lud – oto najogólniejsza zasada demokracji, cel i formę zarazem obejmująca. Odrodzona, niepodległa Polska demokratyczna będzie. Wszyscy bez różnicy wyznań i rodu odbiorą w niej umysłowe, polityczne i socjalne [prawa]. Wszechwładztwo wróci do ludu; stan niegdyś panujący rozwiąże się ostatecznie, między lud zstąpi [...], wszyscy będziemy równi, wszyscy dziećmi jednej matki ojczyzny [...].Dla odzyskania niepodległego bytu Polska ma w łonie własnym olbrzymie siły, których dotąd żaden głos sumienny i szczery nie wywołał jeszcze [...].Gabinetowe układy nie przywrócą Polski [...].