Zadanie 1.
Zapoznaj się z dwoma tekstami źródłowymi, a następnie wykonaj polecenia.

Tekst A-fragment powstałej w 1786 petycji rzemieślników zajmujących się obróbką wełny
Ludzie o zdrowych zmysłach muszą wiedzieć, że użycie tylu maszyn zabierze pracę robotnikom, którzy ją wykonywali, nim maszyny zostały wynalezione. Jak ci wyrzucani z pracy ludzie mają utrzymać swoje rodziny? I gdzie ich dzieci mają się uczyć zawodu, aby następne pokolenie miało jakiś fach i nie musiało się włóczyć bezczynnie? Niektórzy powiedzą: zacznijcie się uczyć innego zawodu! Załóżmy, że zaczniemy: kto utrzyma nasze rodziny, gdy się podejmiemy tego mozolnego zadania? A gdy już je wykonamy, skąd mamy wiedzieć, że nasz wysiłek nie poszedł marne? Przecież w czasie, gdy będziemy się uczyli nowego zawodu, mogą powstać kolejne maszyny które mogą go nam odebrać, tak że nasze rodziny - już i tak niemal przymierające głodem w czasie naszej nauki - zostaną całkiem bez chleba ...).

Tekst B - hasło przemysł z Wielkiej encyklopedia francuskiej z 1765 r.
Jak konsumpcja towaru powiększa się dzięki taniości wyrobnika, tak przemysł wpływa na płace owego wyrobnika, ilekroć zdoła zmniejszyć pracę lub ilość zatrudnionych rąk. Taki skutek miały młyny wodne, wiatraki, warsztaty tkackie i tyle innych machin, które wynalazła cenna przemyślność ludzka. (...). Fabrykant zna tylko jedną granicę w zatrudnieniu siły roboczej – konsumpcję [...]. Przestańcie więc oponować przeciwko użyteczności wynalazków przemysłu, powiadając, że każda machina, która zmniejsza zatrudnienie o połowę, odejmuje natychmiast połowie robotników […] środki do życia; że robotnicy pozbawieni pracy staną się raczej żebrakami utrzymywanymi przez Państwo, niż wyuczą się innego rzemiosła...).Sam charakter podobnych zarzutów świadczy, że oponentom brak zdrowego rozsądku (...).
Źródła: Leeds Woolles Workers Petition. Iw.l.Leeds Mercury 13 czerwca 1786 r., tlum. K. Mrozowski Wiek XVI-XVIII w źródłach, oprac. M. Sobaska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1997, s. 369-370,

a) Podaj, na jakie zmiany w położeniu rzemieślników związane z wykorzystywaniem maszyn w produkcji zwrócili uwagę autorzy obu tekstów.