Przyczyny klęski powstania listopadowego (1830-1831 r.)

O klęsce powstania listopadowego (1830-1831 r.) przesądziły przede wszystkim błędne decyzje polskich generałów oraz zdecydowana przewaga liczebna Rosjan.
Zaniechania dowódców powstania listopadowego pozwalały Rosjanom szybko uzupełniać siły, wskutek czego zmarnowany został wysiłek wielu żołnierzy i oficerów.
Niekorzystna sytuacja międzynarodowa. Powstańcy liczyli na pomoc Francji oraz Wielkiej Brytanii, jednak rządy tych państw nie zrobiły nic, aby pomóc powstańcom.
Brak wiary w zwycięstwo oraz brak poparcia dla zrywu narodowowyzwoleńczego wśród chłopów. W powstaniu listopadowym walczyli głównie mieszczanie oraz szlachta (posiadający świadomość narodową).
Austria oraz Prusy w każdej chwili były gotowe wesprzeć Rosjan w walce z Polakami.
Nie doszło do rozszerzenia terenu objętego walkami.
Przyczyną powstańczej klęski były również narastające konflikty pomiędzy poszczególnymi ugrupowaniami politycznymi, które uniemożliwiły wspólną pracę na rzecz zwycięstwa Polaków.

Przyczyny klęski powstania styczniowego (1863-1864 r.)

Słabo uzbrojone, źle wyszkolone polskie oddziały, dowodzone z reguły przez niekompetentnych dowódców - samouków nie były w stanie utworzyć regularnej armii potrafiącej stawić zdecydowany opór rosyjskiemu zaborcy.
W momencie wybuchu walk do boju ruszyło zaledwie 5 tys. powstańców. Tymczasem Rosjanie zmobilizowali ok. 100-tysięczną, dobrze wyszkoloną i uzbrojoną armię.
Publiczne egzekucje powstańców i zsyłki na Sybir zniechęcały Polaków do walki. Osoby podejrzane o sprzyjanie konspiratorom pozbawiano majątków oraz obciążano wysokimi karami finansowymi.
Brak pomocy ze strony mocarstw zachodnich.
Fiaskiem zakończyły się działania władz powstańczych, podjęte w celu pozyskania chłopów dla powstania. Powstańcy stracili poważną siłę, która mogła odwrócić losy niepodległościowego zrywu.
Ukaz o uwłaszczeniu wydany przez cara Aleksandra II 2 marca 1864 r. - przyspieszył upadek powstania styczniowego.
Jesienią 1864 r. Rosjanie rozbili ostatni powstańczy oddział pod dowództwem księdza Stanisława Brzóski. Powstanie styczniowe upadło.