Sobór trydencki - obradujący w latach 1545-1563 sformułował jasno dogmaty katolickie, których kwestionowanie oznaczało usunięcie z Kościoła. Wydano ujednolicony tekst Biblii (Wulgata), ustalono obowiązującą liturgię. Wzmocniono dyscyplinę wśród duchowieństwa, położono nacisk na podniesienie poziomu umysłowego i moralnego kleru. Umocniono władzę papieża poprzez rozbudowę kurii rzymskiej i przekazanie papieżowi części kompetencji synodów i biskupów.

Humanizm - humanizm był ruchem filozoficzno-moralnym. Wiązał się z zainteresowaniem dorobkiem antycznym (np. filozofią, literaturą). Jego przejawem był także antropocentryzm - zainteresowanie człowiekiem, jego godnością, doskonałością oraz możliwościami ludzkiego umysłu.

Reformacja - jest to ruch religijno społeczny mający na celu przeprowadzenie reform w Kościele katolickim. Został zapoczątkowany w 1517 roku przez augustianina Marcina Lutra, który na drzwiach katedry w Wittenberdze powiesił 95 tez, które były reakcją na negatywne zjawiska w Kościele katolickim tj. nepotyzm, symonia, sprzedaż odpustów, czy nieprzestrzeganie celibatu.

Jezuici - Zakon jezuitów odgrywał szczególną rolę w walce z reformacją. Zgromadzenie to, zwane także Towarzystwem Jezusowym zostało założone przez Ignacego Loyolę w 1539 roku. Podstawową zasadą zakonu jezuitów było zachowanie bezwzględnego posłuszeństwa Kościołowi i papieżowi. Jezuici byli wybierani do nowego zgromadzenia według ścisłych kryteriów. Pretendenci musieli wykazywać się zdolnościami intelektualnymi oraz silną osobowością. Jezuici przez nieustanne dokształcanie zaczęli stanowić elitę ówczesnego społeczeństwa. Na terenach objętych reformacją zakładali szkoły katolickie oraz głosili kazania, nawracając heretyków. Jezuici słynęli także z działalności misyjnej w krajach, do których nie dotarło wcześniej chrześcijaństwo. Prowadzili chrystianizację na terenach Indii, Japonii, w Afryce oraz nowo odkrytej Ameryce. Jako najlepiej wykształceni i najbardziej zdyscyplinowani wśród zakonników pełnili funkcję spowiedników i kaznodziejów królewskich. Towarzystwo Jezusowe odegrało zasadniczą rolę w dziele reformy Kościoła po soborze trydenckim, stając się najpotężniejszym zakonem katolickim. W XVIII wieku wielu jezuitów należało do czołowych postaci oświecenia chrześcijańskiego. Kładli nacisk na udział wiernych w dziele własnego zbawienia oraz metodyczną modlitwę według "Ćwiczeń duchowych świętego Ignacego Loyoli" - poprzez rekolekcje, rozmyślania oraz spowiedź.