Wyjaśnij, jak zmieniła się sytuacja Polaków od czasu powstania wiersza do chwili śmierci jego autora. Zwróć uwagę na rolę postaci znajdującej się w centrum obrazu.

Wiersz:

Szliście na głos braterstwa – lecz, o losie srogi!
Ten grób znalazł, ten wrócił bez ręki lub nogi,
Oddalony od braci, domu i rodziny,
Niejeden pieje gorycz wpośród słodkiej trzciny
A drugi, przebiegając okropne pustynie,
Lub cudzy głos nasyca, albo własnym ginie.
O hańbo! o ślepoto w ludziach niepojęta
Ten, który został wolnym, poniósł drugim pęta.
Poniósł – ale słusznego nie uszedł pogromu:
Znalazł lub zgon za morzem, lub niewolę w domu.
O narodzie niewdzięczny – takaż twa wypłata,
Byś na rzeź słał przyjaciół wśród obcego świata,
Nadzieje matek zmieniał na rozpacz i trwogę?
Takąż nam do ojczyny ukazałeś drogę?

1805 r.