Anarchizm w XIX wieku

Anarchizm w XX wieku

- w XIX wieku (zwłaszcza w II połowie) rozwinął się anarchizm kolektywistyczny, został zapoczątkowany przez M.A. Bakunina

- anarchizm w XIX wieku przewidywał na likwidacji własności prywatnej i oddanie jej do dyspozycji swobodnie stworzonych kolektywów (wspólnot produkcyjnych, zarówno w miastach, jak i na wsi)

- krytykował państwo i wzywał do wywołania rewolucji społecznej, której celem bezpośrednim byłaby jego likwidacja

- dążył do urzeczywistnienia ideału społeczeństwa bezpaństwowego

- rewolucja anarchistyczna mogła być przygotowana przez tajną organizację spiskową

- na przełomie lat 70. i 80. XX wieku ukształtował się anarchizm komunistyczny i szybko zaczął dominować w ruchu anarchistycznym. Głównym teoretykiem był P.A. Kropotkin

- anarchizm komunistyczny dążył do połączenia anarchistycznego hasła absolutnej wolności z zasadami gospodarki komunistycznej: wspólne wytwarzanie i równy podział wywarzonego produktu

- pod względem taktycznym teoretycy anarchizmu komunistycznego kładli nacisk na agitację i propagandę

- XIX-wieczny anarchizm stał się punktem wyjścia do działalności terrorystycznej na przełomie XIX i XX wieku

- na początku XX wieku, kiedy załamała się działalność terrorystyczna, anarchiści zaczęli szukać nowych rozwiązań, zmieniając taktykę działania

- anarchiści w XX wieku zaczęli nawiązywać kontakty z ruchem syndykalistycznym

- zwolennicy anarchizmu w XX wieku zaczęli tworzyć własne grupy, aktywne podczas rewolucji z lat 1905-1907

- anarchizm rozwijał się w ruchu robotniczym (np. w Hiszpanii), ale miał także zwolenników na wsi.

- po II wojnie światowej w Europie Zachodniej działalność anarchistów ograniczyła się do publikowania pism i biuletynów o minimalnym zasięgu

- upadek anarchizmu w ortodoksyjnej formie, jego pojedyncze składniki można odnaleźć w poglądach ekologów, przedstawicieli tzw. nowej lewicy i przywódców buntu studenckiego z lat 60.

- współczesne grupy anarchistyczne pojawiły się na początku lat 80. XX wieku, głównie w dużych miastach oraz w środowiskach młodzieżowych