Przyczyny upadku republiki rzymskiej:

W wyniku nieustannych wojen chłopi rzymscy ubożeli, z kolei patrycjusze zyskiwali ogromne majątki ziemskie.
Dopóki terytorium państwa rzymskiego było niewielkie, republika funkcjonowała sprawnie. W miarę przekształcania się Rzymu w rozległe imperium - sytuacja coraz bardziej wymykała się spod kontroli władz.
Coraz bardziej uwidaczniały się różnice pomiędzy uprzywilejowaną arystokracją w plebejuszami.
Rosło niezadowolenie z rządów senatu.
Od początku I wieku p.n.e. w Imperium Rzymskim zaczęły wybuchać liczne wojny domowe.
Państwo nie ingerowało w sprawy niewolników, o ich życiu decydował pan. W latach 73-71 p.n.e pod wodzą Spartakusa wybuchło w Rzymie powstanie gladiatorów.
Armie przeciwników i zwolenników republiki na przemian pustoszyły kraj, pogłębiając kryzys w Italii.
Do upadku republiki przyczyniła się również wzrastająca rola rzymskich wodzów. W stolicy imperium wybuchły wojny domowe, w których ostatecznie zwyciężył Juliusz Cezar.
Po zabójstwie Cezara przez spiskowców doszło do kolejnej wojny domowej. Zwycięstwo odniósł Oktawian August, który został jedynym władcą Imperium Rzymskiego.

Przyczyny upadku cesarstwa rzymskiego:

Słabość wewnętrzna Imperium Rzymskiego.
Słabość armii rzymskiej.
Zmagania z Persami na wschodzie oraz plemionami germańskimi na zachodzie i północy.
Ciągłe wojny rujnowały gospodarkę imperium.
Brak odpowiedniego zagospodarowania zdobytych ziem - wiele obszarów leżało odłogiem.
Walki o władzę między uzurpatorami.
Częste zmiany na tronie. Pomiędzy 235 a 285 r. w imperium władało 20 cesarzy, a 30 innych dowódców próbowało przejąć rządy. Tylko jeden cesarz władający w tym okresie zmarł śmiercią naturalną. Pozostali ginęli na skutek intryg, lub na polu walki.
Psucie monety- zaniżano ilość złota.
Najazdy Hunów, Wizygotów i Wandalów na obszary Cesarstwa.