Tekst źródłowy 1
W maju 1947 rozpoczęła się bitwa o handel. Po dwóch latach wszystkie hurtownie i 38 % sklepów
detalicznych było w rękach państwa. Rząd stworzył przedsiębiorstwo Miejski Handel Detaliczny.”
Prywatnym właścicielom odbierano sklepy wraz z wyposażeniem i znajdującymi się w nich towarami, bez
odszkodowania. Przeważnie zamykano je na dłuższy czas, bo MHD nie miał przygotowanego personelu.
Dobrze, że przekupki nadal intensywnie zwoziły produkty żywnościowe ze Stargardu, bo byśmy z głodu
poumierali” – wspominał kierowca PKS ze Szczecina. Reforma rolna, a następnie tworzenie spółdzielni
rolniczych spowodowały braki żywności. Przed głodem miał uchronić kraj import żywności. W 1948 roku
Polska kupiła za granicą żywność za 100 mln dolarów. Dla porównania przed wojną wywóz produktów
rolnych stanowił ok. 40% polskiego eksportu. Rząd wprowadził dostawy obowiązkowe. Rolnicy bronili się
przed kontyngentami, zaniedbywali uprawę roli i hodowlę zwierząt. Bili inwentarz i sami zjadali, nie
dostarczając mięsa do miast. Rozpoczęły się rekwizycje jak za czasów okupacyjnych. Mięso i tłuszcze stały
się towarem poszukiwanym. Cukier wydawano tylko pracującym na kartki. Mimo tych problemów, w
celach propagandowych w styczniu 1949 roku zniesiono reglamentację żywności.
Brakowało nie tylko żywności, ale i podstawowych produktów przemysłowych. W sklepach brakowało
nawet gwoździ, chociaż huty i przemysł metalowy przekraczały plany produkcji. Priorytetem byli odbiorcy
inwestycyjni: Ministerstwo Komunikacji oraz przemysł kupowały dwie trzecie produkcji hut. Państwowe
zakłady, zmuszane do wykonywania planów ilościowych, ze źle zarządzanymi i opłacanymi pracownikami
już na początku 1947 r. stały się deficytowe. W partyjnych dyskusjach pojawiły się pomysły, aby
wprowadzić przepisy wymagające podniesienia jakości produkcji. Zastępca ministra Przemysłu i Handlu tak
tłumaczył jesienią 1948 r. „okresowe trudności”.
4. Uporządkuj przyczyny i skutki problemów polskiej gospodarki opisane w tekście 1.

kierowanie większości produkcji przemysłowej na potrzeby przemysłu, a nie ludności, reglamentacja
żywności, tworzenie przedsiębiorstw państwowych, import żywności, nacjonalizacja gospodarki,
reforma rolna, niewydajna gospodarka, złe zarządzanie i opłacanie pracowników, przejadanie przez
rolników owoców ich pracy.