Społeczeństwo Rzeczypospolitej w XVI-XVIII wieku

W XVI w. w Rzeczypospolitej żyło ok. 7,5 mln ludzi, w połowie XVII stulecia - ok. 11 mln, a w 1772 r. (tuż przed rozbiorami) - ok. 19 mln. Dawało to niewielką gęstość zaludnienia w porównaniu z Francją, Anglią, państwami włoskimi czy niemieckimi.
W Rzeczypospolitej najwięcej ludności mieszkało na zachodzie państwa (Wielkopolska, Pomorze Gdańskie, Małopolska i Mazowsze), a najmniej na wschodzie (Kijowszczyzna, Litwa).
Społeczeństwo Rzeczypospolitej dzieliło się na cztery stany: szlachtę, duchowieństwo, mieszczaństwo i chłopstwo. Każdy z nich miał odrębne sądownictwo oraz przysługiwały mu różne prawa i obowiązki. O przynależności do stanów decydowało głównie urodzenie. Tylko duchownym można było zostać z wyboru.
Istniała grupa tzw. ludzi luźnych, którzy z reguły nie posiadali stałego miejsca zamieszkania. Trudnili się zazwyczaj żebractwem lub pracami sezonowymi, niekiedy też przestępczością.
Rzeczpospolita była państwem wieloetnicznym i wielowyznaniowym. Największe grupy stanowili: Polacy, Litwini i Rusini, a mniejsze: Żydzi, Niemcy, Ormianie, Szkoci, Karaimi, Tatarzy, Holendrzy oraz Cyganie.
Większość nacji tworzyła duże skupiska. Część ich przedstawicieli zajmowała się określonymi profesjami, np. Żydzi i Ormianie trudnili się handlem.

U Schyłku istnienia Rzeczpospolitej Obojga Narodów Polacy stanowili około 60% ludności (Jan Matejko/domena publiczna).