Pytanie
Sformułuj na podstawie tekstu źródłowego argumenty „za” i „przeciw” oskarżeniu Jerzego Sebastiana Lubomirskiego o zdradę kraju.
Źródła rokoszu Lubomirskiego
[...] Kłopoty monetarne w Rzeczypospolitej związane były z opóźnieniami w płaceniu podatków i pustkami w skarbie, gdy trzeba było płacić żołd wojsku [...]. Wtedy pojawiła się na dworze królewskim koncepcja poratowania skarbu obniżeniem stopy pieniężnej. [...] z upoważnienia sejmu 1658 roku komisja mennicza zawarła umowę z sekretarzem królewskim [...], zezwalającą mu wybicie monety, w której ilość srebra została obniżona o 20–30% lub która była tylko miedziana. Proceder ten powtórzono w 1662 roku, kiedy dla zaspokojenia żądań wojska podobne uprawnienia otrzymał dzierżawca mennic koronnych Andrzej Tynff. W rezultacie jego działalności nastąpił znaczny spadek wartości pieniądza polskiego. [...] Powszechnie obarczano winą za ten stan Jana Kazimierza. [...] Na takim podłożu, gdy obawy o ograniczenie wolności szlacheckiej wiązały się z pretensjami o niedostatki ekonomiczne, łatwo było uzyskać poparcie dla wszelkiej krytyki dworu i króla [...]. Dwór, którego kroki w polityce [...] nie przynosiły żadnych sukcesów, usiłował również ze swej strony znaleźć kogoś, na kogo można by zrzucić odpowiedzialność za wszelkie niepowodzenia. Osobą taką stał się Jerzy Sebastian Lubomirski.
Marszałek wielki koronny i hetman polny [...] zdolności militarne łączył z nieopanowanymi ambicjami politycznymi, które pchały go do konszachtów z sąsiadami Rzeczypospolitej [...]. Dobrze przysłużył się Polsce w dobie najazdu szwedzkiego, później jednak swym postępowaniem udaremnił dzieło niezbędnej dla państwa reformy ustrojowej. Jego horyzonty polityczne były bowiem zbyt ciasne, nie wykraczające poza ideały szlacheckiego tradycjonalizmu. [...]
Posiadając rozległe dobra na pograniczu polsko-węgierskim, co wiązało go z cesarzem, Lubomirski popierał plany elekcji vivente rege, póki odpowiadało to interesom Habsburgów. Gdy pojawiła się [francuska] kontrkandydatura [...], stanął na czele opozycji. Nie mógł się pogodzić ze wzrastającą rolą królowej [Ludwiki Marii], która coraz wyraźniej kierowała wielu sprawami królestwa, wodząc męża „jak mały Etiopczyk słonia”, według oceny współczesnych. Zajęła więc miejsce, które pragnął dla siebie Lubomirski, kierując się wzorem kardynała Richelieu.
Odpowiedź nauczyciela
Zaloguj się, by odkryć odpowiedź!
Aby uzyskać dostęp do treści, musisz być zalogowany.

