Renesans w Polsce

XVI w. uznawany jest za złoty wiek kultury polskiej. Był to okres rozwoju gospodarczego Rzeczypospolitej. Wielkim mecenasem sztuki był król Zygmunt I Stary oraz jego żona Bona Sforza. Polacy zapoznawali się z odrodzeniem podczas studiów zagranicznych.

Jednym z osiągnięć polskiej architektury renesansowej była przebudowa gotyckiego Zamku Królewskiego na Wawelu. Prace podjęto na zlecenie króla Zygmunta Starego. Początkowo kierowali nimi Włosi: Franciszek Florentczyk i Bartolomeo Berecci, a następnie Benedykt, zwany Sandomierzaninem, pochodzący ze Śląska lub Słowacji. Powstały wtedy m.in. arkadowy dziedziniec rezydencji oraz kapica Zygmuntowska (dzieło Berecciego) - mauzoleum dwóch ostatnich Jagiellonów.

Ważnym przedsięwzięciem architektonicznym była budowa Zamościa - właścicielem miasta był hetman Jan Zamojski. Koncepcja urbanistyczna spełniała założenia renesansowego miasta idealnego. Miasto zostało wzniesione na planie wieloboku i ufortyfikowane. W centrum znajdował się duży kwadratowy rynek z ratuszem, otoczony bogato dekorowanymi kamienicami i szachownicą ulic.

Innymi zabytkami polskiej architektury renesansowej są np. ratusze w Poznaniu i Sandomierzu, Sukiennice w Krakowie, zamek w Baranowie Sandomierskim i kamienice w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą.

Spośród sztuk plastycznych rozwijała się zwłaszcza rzeźba nagrobkowa, której przykładami są nagrobki Zygmunta Augusta i Zygmunta Starego na Wawelu, zaprojektowane przez Santiego Gucciego. Z kolei Stanisław Samostrzelnik był wybitnym przedstawicielem malarstwa ściennego i ksiażkowego.

Nagrobki Zygmunta Starego oraz Zygmunta Augusta w katedrze na Wawelu.