1. Wkład Legionów Polskich w odzyskanie niepodległości przez Polaków był olbrzymi.

W czasie I wojny światowej walczyły one po stronie państw centralnych. Podstawę kadrową Legionów Polskich stanowiła Pierwsza Kompania Kadrowa (będąca pododdziałem polskich żołnierzy zorganizowanych przez Józefa Piłsudskiego w Krakowie), członkowie Związku Strzeleckiego oraz młodzież skupiona w Towarzystwie Gimnastycznym "Sokół". We wrześniu 1914 roku za zgodą dowództwa wojsk austriacko-węgierskich powstały dwa legiony: Wschodni i Zachodni. Po ich reorganizacji w latach 1915-1917 Legiony składały się już z trzech brygad: słynną I Brygadą dowodził Józef Piłsudski, a II - Józef Haller. W latach 1914 - 1916 oddziały polskie walczyły pod Nowym Korczynem, Laskami, Limanową, Kostiuchnówką i Rokitnem. W okresie walk powstał słynny "Marsz I Brygady" - "My Pierwsza Brygada/ Strzelecka gromada/ Na stos rzuciliśmy/ Swój życia los/ na stos, na stos, na stos". W 1914 roku żołnierze wyruszali na front z wielkimi nadziejami, wiarą oraz entuzjazmem właściwym zapalczywej młodości porwanej wielką, piękną i romantyczną ideą. To wiara w zwycięstwo i rychłe odzyskanie przez Polskę niepodległości - dodawała Legionistom radości z walki. Żołnierze Legionów Polskich walczyli na frontach I wojny światowej zaciekle, nie załamywali się kiedy zabrakło oficera, czy dowódcy. Legioniści trwali na posterunku do końca. Czyn Legionów wywarł ogromny wpływ na sprawę Polski podczas I wojny światowej.

2. Wkład Marszałka Józefa Piłsudskiego w odzyskanie przez Polskę niepodległości.

Marszałek Józef Piłsudski był wielkim patriotą, polskim bohaterem narodowym. Jego wkład w odbudowę państwa polskiego jest nieoceniony. Piłsudski niestrudzenie walczył o wolność i niepodległość Rzeczypospolitej. Jeszcze przed wybuchem I wojny światowej tworzył polskie organizacje wojskowe szkolące przyszłych bojowników o niepodległość ojczyzny. Odniósł wielkie zwycięstwo w wojnie polsko - bolszewickiej (Bitwa Warszawska, określana mianem "Cudu nad Wisłą"). Powstrzymał nawałę Sowietów na Zachód Europy. Był doskonałym strategiem. W pamięci Polaków zapisał się jako dowódca I Brygady Legionów Polskich i Naczelnik Państwa, niestrudzenie walczący o polską rację stanu.

3. Wkład Romana Dmowskiego w odzyskanie przez Polskę niepodległości.

Roman Dmowski był twórcą ruchu demokratyczno - narodowego na ziemiach polskich. W 1897 r. założył Stronnictwo Narodowe. W okresie I wojny światowej stał na czele Komitetu Narodowego Polskiego, który od początku wojny opowiadał się po stronie państw Ententy. Był delegatem Polski na konferencję pokojową w Paryżu. Żądał włączenia do Polski Górnego Śląska, części Prus Wschodnich, Warmii i Gdańska. Twierdził, że naród polski ma prawo do odziedziczonego po przodkach obszaru. Niewątpliwie Dmowski był wybitnym Polakiem, działaczem niepodległościowym, który włożył wiele trudu w odbudowę Polski po 123 latach zaborów.

4. Wkład Jana Paderewskiego w odzyskanie przez Polskę niepodległości.

Ignacy Jan Paderewski był światowej sławy pianistą. Podczas zagranicznych koncertów zwracał uwagę na prawo Polaków do posiadania niepodległego państwa. Wykorzystywał także osobiste kontakty z politykami państw ententy, aby zdobyć ich poparcie dla sprawy polskiej.

ŻYCIE POLAKÓW POD ZABORAMI

Zabór rosyjski - Rosjanie prowadzili wobec Polaków politykę rusyfikacji, mającą na celu wynarodowienie i zrusyfikowanie Polaków zamieszkujących ziemie polskie wcielone w wyniku rozbiorów do państwa rosyjskiego. Działanie rusyfikacyjne objęły tereny bezpośrednio wcielone do Rosji oraz terytorium Królestwa Polskiego. Polityka rusyfikacyjna nasiliła się zwłaszcza po klęsce powstania styczniowego z lat 1863 - 1864. Zniesiono wówczas odrębność administracyjną Królestwa Polskiego, zmieniając jego nazwę na Kraj Nadwiślański. Polskich urzędników zastąpiono rosyjskimi, zniesiono wolność słowa, wprowadzono cenzurę, językiem urzędowym stał się język rosyjski. Represje dotknęły również Kościół katolicki. Zlikwidowano klasztory oraz skonfiskowano większość majątków kościelnych. Przeprowadzono również całkowitą rusyfikację szkolnictwa. Do szkół wprowadzono język rosyjski, pozostawiając język polski jako przedmiot nadobowiązkowy, wykładany po rosyjsku. Tylko religia mogła być wykładana po polsku.

Zabór austriacki - Polacy mieszkający na ziemiach zagarniętych przez Austrię cieszyli się w II połowie XIX w. dużymi swobodami. Ziemie zaboru austriackiego uzyskały bowiem autonomię, czyli prawo do rozstrzygania spraw wewnętrznych. W szkołach, urzędach oraz sądach posługiwano się językiem polskim. Polacy zasiadający w Sejmie Krajowym mogli podejmować decyzje dotyczące galicyjskiej gospodarki, kultury oraz oświaty. Powołano urząd Namiestnika (Polaka), który pełnił funkcje przedstawiciela austriackiego cesarza.

Zabór pruski - Prusy prowadziły wobec Polaków politykę germanizacji. Dażyli do dyskryminacji Polaków pod względem politycznym i gospodarczym. Ich głównym celem było całkowite wynarodowienie polskiej ludności. Działania germanizacyjne nasilały się zwłaszcza po klęskach polskich powstań narodowych, jednak ich największe natężenie przypadło w zaborze pruskim na okres rządów kanclerza Rzeszy - Otto von Bismarcka (w latach 1861-1890). Ten niemiecki polityk w jednym ze swych listów pisał: "Bijcie Polaków, ażeby aż o życiu zwątpili. Mam wielką litość dla ich położenia, ale jeżeli chcemy istnieć, to nie pozostaje nam nic innego jak ich wytępić". Pruskie władze znosiły polskie nazwy i zastępowały je niemieckimi, w szkołach język niemiecki funkcjonował jako język wykładowy, jedynie religii uczono po polsku. W 1871 roku Bismarck rozpoczął realizację polityki nazywanej "Kulturkampf" - walka o kulturę, wymierzonej w Kościół katolicki i Polaków, którzy w większości byli przecież katolikami. Rozpoczęto również akcję masowego wysiedlania Polaków nieposiadających obywatelstwa niemieckiego, tzw. "rugi pruskie". Akcja ta objęła ponad 20 tys. osób. Z czasem nakazano nauczania religii w języku niemieckim i wprowadzono prawo nakazujące Polakom uzyskanie specjalnego zezwolenia na budowę nowych domów.