Przyczyny zamachu majowego:

Rządy w czasach II Rzeczpospolitej zmieniały się bardzo często. Ludzie obejmujący ważne stanowiska państwowe za wszelką cenę pragnęli uzyskać jak najwięcej korzyści, szczególnie tych materialnych, często zaniedbując sprawy państw. Po reformach Władysława Grabskiego gospodarka polska znowu zaczęła wpadać w inflację, poziom życia ludności znowu się pogorszył. Winą za zaistniałą sytuację obarczano rządzących. Społeczeństwo domagało się zmian. Józef Piłsudski w wywiadach prasowych często podejmował temat naprawy państwa. Poddawał krytyce parlamentarny system rządów w Polsce, przede wszystkim upartyjnienie państwa oraz porażki w polityce międzynarodowej (pogarda Marszałka dla "sejmokracji"). Bezpośrednią przyczyną zamachu majowego było powołanie rządu Wincentego Witosa (10 maja 1926 r.). Widmo powrotu powszechnie znienawidzonych rządów centroprawicy wywołało poparcie lewicy dla idei powrotu marszałka.

Bezpośrednią przyczyną zamachu stanu było powierzenie misji tworzenia rządu Wincentemu Witosowi (10 maja 1926 r.) Widmo powrotu powszechnie znienawidzonych rządów centroprawicy wywołało poparcie lewicy dla idei powrotu marszałka do władzy.

Przebieg:

12 maja 1926 roku Piłsudski przejął dowództwo nad zgromadzonymi w Rembertowie wojskami. Wraz z nimi wyruszył do stolicy. Liczył na to, że manifestacja siły wystarczy, aby prezydent Wojciechowski zrezygnował z funkcji, a rząd podał się do dymisji.
Na warszawskim moście Poniatowskiego doszło do spotkania Piłsudskiego z prezydentem Stanisławem Wojciechowskim. Najprawdopodobniej Wojciechowski nie zdecydował się na złamanie konstytucji i nie ugiął się przed żądaniami Piłsudskiego zdymisjonowania rządu i przekazania mu władzy.
Spotkanie z prezydentem zakończyło się fiaskiem dla Piłsudskiego, dlatego 12 maja rozpoczęły się walki pomiędzy siłami wiernymi rządowi i oddziałami wspierającymi Józefa Piłsudskiego.
Pierwsze strzały padły 12 maja około godziny 19.00. Siły Piłsudskiego kolejno przejęły most Kierbedzia, plac Zamkowy, Krakowskie Przedmieście i plac Saski z siedzibą Prezydium Rady Ministrów i gmachem Sztabu Generalnego.
Oddziały zamachowców wyparły także do Belwederu rządowe siły garnizonu warszawskiego.
Wieści o walkach w stolicy szybko rozniosły się po kraju.
Wielu dowódców przeżywało ogromne dylematy, jak się zachować, po której stronie się opowiedzieć. Rozterki przeżywali zwłaszcza ci, którzy wraz z Piłsudskim działali w POW czy walczyli w Legionach.
Nie dotarły wierne rządowi oddziały choćby z terenu Wielkopolski z powodu ogłoszenia przez PPS strajku kolejarzy.
Zaognienia sytuacji nie chciał prezydent Wojciechowski. Obawiał się, że wojna domowa może doprowadzić do jeszcze większego osłabienia kraju na arenie międzynarodowej. 14 maja złożył swój urząd. Tego samego dnia dymisję rządu ogłosił premier Wincenty Witos.

Skutki:

W wyniku przewrotu majowego prezydent Stanisław Wojciechowski oraz premier Wincenty Witos podali się do dymisji. Rezultatem 3-dniowych walk było 400 zabitych i 900 rannych. Misję utworzenia nowego rządu powierzono związanemu z obozem Piłsudskiego - Kazimierzowi Bartlowi. Józef Piłsudski został ministrem spraw wojskowych. Trzecim prezydentem II RP został Ignacy Mościcki. W sierpniu 1926 r. Sejm RP uchwalił zmiany konstytucji z 1921 r., tzw. "nowelę sierpniową". Odtąd władza w Polsce spoczywała w rękach rządu i prezydenta. System rządów sanacyjnych potwierdziła konstytucja kwietniowa z 1935 r.