Przyczyny wojny polsko- bolszewickiej (1919-1921):

Marsz Armii Czerwonej na Białoruś i Litwę.
Zajęcie Mińska i Wilna przez bolszewików.
Polska chciała bronić ziemie wschodnie przed wprowadzeniem systemu komunistycznego.
Władze Polski miały własne plany dotyczące ziem wschodnich- koncepcję federacyjną J. Piłsudskiego oraz inkorporacyjną R. Dmowskiego.

Etapy wojny polsko-bolszewickiej w latach 1919-1920:

Do pierwszego starcia z Armią Czerwoną doszło w lutym 1919 r., kiedy to Rosjanie podejmując ofensywę na zachód, rozpoczęli zajmowanie ziemi opuszczanych przez armie niemieckie na Białorusi i Litwie.
W 1919 r. wojska polskie przeprowadziły ofensywę, osiągając do jesieni linię Dźwiny i Berezyny. Podjęto wówczas pierwsze nieudane próby rokowań pokojowych.
Wiosną 1920 r. Naczelnik Państwa zaoferował sojusz walczącej przeciw bolszewikom Ukrainie kijowskiej. 21 kwietnia 1920 r. podpisana została umowa Piłsudski - Petlura (przywódca Ukraińskiej Republiki Ludowej). Na podstawie uznania niepodległości państwa ukraińskiego przez Polskę i rezygnacji przez stronę ukraińską praw do Galicji Wschodniej oba państwa podpisały sojusz wojskowy, którego efektem była wspólna ofensywa zakończona odbiciem z rąk bolszewickich Kijowszczyzny (7 maja 1920 r.)
W lipcu 1920 r. nastąpił kontratak armii bolszewickich, które w ciągu miesiąca zepchnęły polską i ukraińską armię do głębokiej defensywy.
W trakcie tej kontrofensywy, bolszewicy przekazali zdobytą Wileńszczyznę Litwie i utworzyli Tymczasowy Komitet Rewolucyjny (z Feliksem Dzierżyńskim i Julianem Marchlewskim na czele), wyznaczając mu w przyszłości rolę bolszewickiego rządu w zdobytej Polsce.
Niepowodzeniem zakończyła się misja premiera Władysława Grabskiego, dotycząca uzyskania pomocy zbrojnej państw zachodnich.
W dniach od 13 do 16 sierpnia 1920 r. miały miejsce najważniejsze zmagania w ramach Bitwy Warszawskiej ("Cud nad Wisłą"). Józef Piłsudski wykonał przeciwuderzenie znad rzeki Wieprz. Sytuacja bolszewików stała się dramatyczna. Rozbito trzon armii Michaiła Tuchaczewskiego. Pod koniec sierpnia 1920 r. oddziały bolszewickie zostały zepchnięte za rzekę Bug.
Trwające od października 1920 r. rokowania rozejmowe zakończyły się podpisaniem traktatu pokojowego w Rydze (18 marca 1921 r.), na mocy którego polska granica z Rosją Sowiecką przebiegać miała na linii Dźwina - Słucz - Ostróg - Zbrucz.
Przegrana bolszewików i załamanie sojuszu z Ukrainą miały ogromne wpływy na obustronne relacje. Oprócz względnej stabilizacji granicy nie udało się wymóc na stronie sowieckiej pełnej realizacji postanowień ryskich, a stosunki polsko - ukraińskie w Galicji Wschodniej pozostały napięte.

Skutki wojny polsko bolszewickiej:

Przegrana bolszewików. Wspaniałe zwycięstwo Polaków uratowało niepodległość odrodzonego państwa i powstrzymało bolszewicki marsz na Zachód Europy.
Na mocy traktatu ryskiego (18 III 1921 r.) wyznaczono granicę między Polską z Rosją Sowiecką. Do Polski zostały przyłączone tereny na wschodzie nazywane Kresami Wschodnimi.

Znaczenie wojny polsko-bolszewickiej:

Wojna polsko-bolszewicka, a co za tym idzie także bitwa warszawska oraz pokój ryski w znaczny sposób wpłynęły na kształtowanie się wschodniej granicy II RP. Traktat pokojowy, kończący konflikt, zawarty w Rydze 18 marca 1921 r. wyznaczał przebieg granicy między Polską a Rosją sowiecką od Dźwiny na północnym wschodzie aż po Zbrucza na południu. Do Polski przyłączono Nowogródzczyznę, Polesie, Wołyń i zachodnią część Podola.
Wspaniałe zwycięstwo Polaków uratowało niepodległość odrodzonego państwa i powstrzymało bolszewicki marsz na Zachód Europy.