Proces wprowadzony przez komunistów w państwach Europy Środkowo- Wschodniej w celu podporządkowania ich ZSRS. Tam, gdzie komuniści nie
mieli zbyt dużego poparcia w społeczeństwie, korzystali z pomocy radzieckiej szczególnie oddziałów Armii Czerwonej i NKWD, wchodzili w sojusze wyborcze,
zawierali porozumienia rządowe i parlamentarne. Następnie opanowywali kluczowe stanowiska w wojsku, policji oraz gospodarce i przejmowali pełna kontrolę nad państwem. Proces ten w kontekście wydarzeń z II połowy lat 40. XX wieku nazywany jest: