Podbój Hiszpanii przez Rzymian

Działania wojskowe prowadzone przez Rzymian na Zachodzie miały ciężki i długotrwały charakter.

Podbój Celtów i Ligurów zakończył się pod koniec II w. p.n.e. Rzymianie stworzyli w ten sposób podstawy przyszłej prowincji, zwanej Galią Przedalpejską.

Skutkiem II wojny punickiej była obecność wojsk rzymskich w Hiszpanii. Rzymianie stworzyli tam dwie prowincje, tzw. Hiszpanię Bliższą (Hispania Citerior) i Hiszpanię Dalszą (Hispania Ulterior).

Podbój kraju odbywał się dosyć ospale. Kolejne walki toczyły się w latach 154 – 133 p.n.e. W 123 r. p.n.e. do Hiszpanii Bliższej włączono także Baleary.

Mimo widocznych sukcesów, walki w Hiszpanii przeciągały się. W 61 r. p.n.e. Cezar stłumił bunt Luzytanów, w latach 39 – 19 p.n.e. dążono do ostatecznego podporządkowania tych ziem i skonsolidowania ich z Imperium. W miejsce dwóch starych jednostek administracyjnych, utworzono trzy nowe: Hispania Baetica (dawniej Ulterior) ze stolicą w Kordubie, Hispania Tarraconensis (dawniej Citerior) ze stolicą w Tarraco oraz całkowicie nową prowincję Lusitania ze stolicą w Augusta Emerita.

W III wieku n.e., cesarz Karakalla wprowadził nowy, krótkotrwały podział. Rozdzielił Hispania Citerior ponownie na dwie części, tworząc Provincia Hispania Nova Citerior oraz Asturiae-Calleciae (dzisiejszy León). W 238 roku n.e. prowincje te na powrót uległy zjednoczeniu.

Większe zmiany administracyjne w prowincji zarządzono w czasach cesarza Dioklecjana, kiedy to Hiszpania stała się diecezją, składającą się z sześciu prowincji: Lusitania, Gallaecia, Baetica, Tarraconesis, Carthaginiensisoraz Tingitania.

Hiszpania stanowiła dla Rzymian potężny magazyn żywnościowy. Eksportowano stamtąd m.in. wełnę, oliwę, olej, wino. Oprócz żywności, Hiszpania dostarczała szereg surowców: złoto, żelazo, miedź, cynę i ołów. Był to region o wielkim strategicznym i gospodarczym znaczeniu ze względu na kopalnie metali.

Hiszpania Rzymska.