Pytanie
Na podstawie tekstów źródłowych oraz podrozdziału Maszyny i ludzie wyjaśnij, jakie
zagrożenia społeczne i jakie korzyści widziano w rodzącym się przemyśle.
Podrozdział Maszyny i ludzie
Przemiany w zakresie produkcji stopniowo zmieniały również strukturę zatrudnienia w regionach, w których występowały. Coraz większe zastosowanie maszyn parowych umożliwiało pracodawcom zmniejszanie liczby zatrudnionych. Tracący pracę robotnicy manufaktur czasem kierowali swój gniew przeciwko wypierającym ich urządzeniom. W Wielkiej Brytanii zdarzały się częste przypadki ich niszczenia. Wzrost produkcji osiągnięty dzięki zastosowaniu nowych wynalazków obniżał także cenę produkowanych wyrobów i stanowił zabójczą konkurencję dla małych warsztatów, w których drobni rzemieślnicy pracowali starymi metodami.
Tekst źródłowy 1
Ludwik de Jaucourt o przemyśle (fragmenty)
Fabrykant zna tylko jedną granicę w zatrudnieniu siły roboczej – konsumpcję; konsumpcja otrzymuje cenę jedynie
od pracy. A więc naród, który będzie miał najtańszego robotnika, [...] będzie [...] handlował najkorzystniej. [...]
Przestańcie więc oponować przeciw użyteczności wynalazków przemysłu, powiadając, że każda machina, która zmniejsza zatrudnienie o połowę, odejmuje natychmiast połowie robotników zatrudnionych przy danym warsztacie środki
do życia; że robotnicy pozbawieni pracy staną się raczej żebrakami utrzymywanymi przez Państwo, niż wyuczą się
innego rzemiosła [...].
Czy lepiej uprzedzać przemysł innych ludów w stosowaniu machin, czy też czekać, by zmusiły nas do ich zastosowania, żebyśmy mogli konkurować po dawnemu na rynkach świata? Pewniejszy profit wyciągnie zawsze ten naród, który uprzemysłowi się pierwszy; i biorąc wszystko pod uwagę, naród, którego przemysł będzie miał więcej swobód, będzie bardziej uprzemysłowiony.
Tekst źródłowy 2
[...] Przemysł odnosi się do kultury rolnej, do manufaktur i do rzemiosł; zapładnia wszystko, rozsiewa wszędzie do- statek i życie; jak narody niszczycielskie są złem trwalszym niż one, tak narody przemysłowe są dobrem nie ginącym nawet z nimi. […..] ès Naród, który będzie miał najtańszego robotnika, gdzie kupcy zadowolą się zyskiem najbardziej umiarkowanym, będzie we wszystkich okolicznościach handlował najkorzystniej. [….]. Przestańcie więc oponować przeciw użyteczności wynalazków przemysłu powiadając, że każda machina, która zmniejsza zatrudnienie o połowę, odejmuje natychmiast połowie robotników zatrudnionych przy danym warsztacie środki do życia; że robotnicy pozbawieni pracy staną się raczej żebrakami utrzymywanymi przez państwo, niż wyuczą się nowego rzemiosła [...]. Zarzuty te przypominają pro testy, jakie przewoźnicy na Tamizie kierowali przeciwko budowie mostu Westminsterskiego. Czyż ci przewoźnicy nie znaleźli żadnego zajęcia? A tymczasem rzeczony most wprowadził nowe udogodnienia w życie miasta Londynu. [...] nigdy nie można nadmiernie popierać przemysłu, zważywszy, że korzyści z niego mogą sięgnąć daleko […..]; dowodem korzyści, jakie z przemysłu czerpie malarstwo, rytownictwo, rzeźba, drukarstwo, zegarmistrzostwo, złot- nictwo, tkactwo, tkalnie bawełny, wełny, jedwabiu, [..] słowem – wszystkie rzemiosła i wszystkie profesje.
Odpowiedź nauczyciela
Zaloguj się, by odkryć odpowiedź!
Aby uzyskać dostęp do treści, musisz być zalogowany.

