Józef Piłsudski o posłach i parlamencie, fragmenty wywiadu z 1928 r.
[...] Dlatego też praca konstytucyjna poszła w kierunku zrobienia przyszłemu Prezydentowi tylu przykrości i tyle – powiem – hańby życia, ile tylko zdziczałe i potwornie głupie umysły mogły wymyślić. [...]
Dodam, dla uniknięcia jakiegokolwiek nieporozumienia, że sam osobiście, jako dyktator Polski, sejm zwołałem, że mogąc zgnieść, jak robactwo, sejm ladacznic po zakończonej zwycięsko wojnie, tego nie uczyniłem, że cały czas jako szef gabinetu postępowałem bardziej konstytucyjnie niż sam sejm, i że zatem nikt oskarżyć mnie nie może o braki demokratycznych pojęć, będących w mojej głowie. I bardzo bym sobie życzył, aby panowie posłowie nie identyfikowali swojej metody pracy z demokratyzmem. Zaszczytu tą pracą demokratyzmowi nie przynoszą.

Deklaracja Centrolewu z 5 kwietnia 1930 r.
Od czterech lat prawie Marsz. Piłsudski jest dyktatorem faktycznym Rzeczypospolitej. [...] Życie zbiorowe kraju kroczy ustawicznie po wąskiej krawędzi oddzielającej stan pozorów prawa od stanu brutalnego bezprawia. Niepewność powszechna stała się znamieniem wszystkich polskich stronnictw społecznych i politycznych, samowola i nadużycia administracyjne przeobraziły się w zasadę postępowania wobec stronnictw opozycyjnych, wobec wszelkich niezależnych sił społecznych. [...] Nędza wsi, niski poziom płac robotniczych i pracowniczych załamały spożycie wewnętrzne kraju: przemysł stanął, handel i rzemiosło tracą samą możność istnienia [...].
Żądanie nasze jest jedno: usunięcie dyktatury i przywrócenia panowania prawa [...].

1 Centrolew – istniejący w latach 1929–1930 blok partii centrowych i lewicowych, których członkowie sprzeciwiali się sanacji. Ich głównym celem był powrót Polski na drogę demokracji.

Źródło: Wiek XX w źródłach, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 2002, s. 164–167.

1. Napisz, w jaki sposób Centrolew odrzucał zarzuty stawiane opozycji przez Józefa Piłsudskiego.