Pytanie
John Locke, Dwa traktaty o rządzie, 1690 r.
Przyczyną, dla której ludzie wchodzą w związek państwowy, jest zachowanie własności, celem zaś – gwoli którego obiera się i przyobleka w władzę prawodawczą pewne osoby – posiadanie pewnych praw i przepisów, które mają chronić własność społeczną, jako też określają i miarkują sferę panowania każdego z członków państwa. Trudno bowiem przypisać społeczeństwu pragnienie, aby władza prawodawcza miała moc niweczenia tego, co każdy zamierza ubezpieczyć, w którym to właśnie celu wstępuje w związek społeczny. Dlatego to naród poddał się prawodawcom, których sam stworzył; skoro jednak prawodawcy usiłują zagarnąć i zniszczyć własność ludu lub sprowadzić go do stanu niewoli pod jarzmo rządów samowolnych, stają przez to na stopie wojennej z ludem, który od tej chwili zwolniony jest i wyjęty spod wszelkiej uległości wobec nich i ma prawo uciec się do tego wspólnego środka, jaki Stwórca przeznaczył dla wszystkich ludzi stawiających opór sile i gwałtowi. Ile razy więc władza prawodawcza pogwałci tę podstawową zasadę społeczeństwa i pod wpływem ambicji, bojaźni, głupoty, zboczenia lub przedajności popróbuje zapewnić sobie lub innym absolutną władzę nad życiem, wolnością i mieniem ludu – wówczas nadweręży swą wziętość i zaufanie, jakim ją darzono, i straci całkowicie władzę, jaką lud złożył w jej ręce w celach wręcz przeciwnych aniżeli te, które sobie postawiła. Władza ta przeniesiona zostaje w ręce ludu, który odzyskuje swoją pierwotną wolność i może ustanowić nową władzę prawodawczą, jaką uzna za stosowną gwoli zabezpieczenia swego bytu. [...] Niewątpliwie wyłoni się tu pytanie, tak pospolite: któż ma sądzić, gdy panujący lub ciało prawodawcze przekraczają granice swej władzy? [...] Odpowiem na to, że wydanie sądu w tej mierze jest rzeczą ludu. Bo któż w istocie zdolny jest łacniej osądzić, czy spełnia się należycie poruczenia, jak ten, kto je wydał [...].
Kto jest źródłem władzy według J. Locka? Jaki był cel powołania władzy?
Odpowiedź nauczyciela
Zaloguj się, by odkryć odpowiedź!
Aby uzyskać dostęp do treści, musisz być zalogowany.

