Jakich argumentów użyli autorzy odezwy dla wykazania, że Rosja carska jest głównym wrogiem narodu polskiego?

Odezwa Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych, grupującej stronnictwa antyrosyjskie, skierowana w lutym 1913 r. do Polaków w zaborze rosyjskim.

Natężenie zbrojeń wojskowych doprowadzić musi do wojny. Widownią jej będzie ziemia polska, a ofiarami synowie tej ziemi. Carat rosyjski, zmuszony do wytężenia wszystkich sił swoich, rzuci żołnierzy Polaków do krwawej walki z żołnierzami Polakami w armiach austriackiej i niemieckiej.

Pradziadowie nasi walczyli pod Racławicami, dziadowie pod Grochowem, ojcowie krwawili się w roku 1863 przeciw Moskwie, a synowie i wnukowie mieliżby ochotnie na rozkaz tejże Moskwy krew swoją za cara przelewać!

A jednak nie brak w zaborze rosyjskim dzisiaj i takich synów Polski, którzy gotowi to uczynić. A przecież większość Polaków, większość dwudziestomilionowego cywilizowanego narodu żyje w warunkach godnych chyba barbarzyńców. Zamiast praw obywatelskich, zamiast szkół i organizacji społecznych, zamiast wolności i chleba daje carat rosyjski Polsce truciznę swego niedorozwoju, swojego barbarzyństwa - mgliste majaki śmiesznego panslawizmu', ujadającego na „zgniłą Europę". I zaślepione jednostki idą na lep tych carskich trucizn, godnych carskiego chlewa, w którym Polska ma się zgnoić!

Nie można dzisiaj przewidzieć wyników tej wojny, ale to jedno przewidzieć na pewno możemy że bierność i pokora Polaków w czasie wojennej Rosją rozprawy mocarstw najgorzej się na losie z samych Polaków odbije. Miecz polski, rzucony na szalę wypadków wojennych, może na korzyść Polski zaważyć; tchórzostwo polskie tylko piętnem hańby cały naród naznaczy. Zwycięski carat nie da z pewnością praw narodowi ujarzmionemu, którego się w żadnym wypadku lękać nie potrzebował, a w razie pokonania caratu w wojnie samodzielna zbrojna siła Polski zadecyduje o jej stanowisku wśród narodów cywilizowanych.

Dlatego wzywamy wszystkich Polaków: Aby z chwilą rozpoczęcia wojny i zjawienia się na ziemi polskiej oddziałów zbrojnych lub wkroczenia polskiego wojska powstańczego do Królestwa tłumnie do jego szeregów spieszyli.

Cyt. za: Powstanie II Rzeczpospolitej. Wybór dokumentów 1866-1925, red. H. Janowska, T. Jędruszczak, Warszawa 1981.