Z powstaniem monarchii absolutnej wiążą się liczne kontrowersje i koncepcje. Historycy różnie wskazują na jej początek. Można jednak przyjąć, że do ukształtowania się tego systemu politycznego doszło w konsekwencji kryzysu feudalizmu oraz ukształtowania się państw narodowych mających scentralizowaną strukturę. Taki stan rzeczy przyczynił się do ograniczenia przywilejów stanów społecznych. Postępowało likwidowanie lub zmniejszanie znaczenia reprezentacji stanowych w polityce oraz przejmowanie przez króla pełnej i suwerennej władzy w państwie. Zjawiska te nasiliły się wraz z upadkiem autorytetu cesarza oraz papieża.

Na ukształtowanie monarchii absolutnej miały również wpływ zmiany społeczne i wykształcenie stanu mieszczańskiego, który coraz intensywniej rywalizował ze szlachtą o wpływy. Władcy wykorzystywali konflikty między wspomnianymi grupami i wzmacniali swoją pozycję. Co więcej, w obliczu reformacji, monarchowie stawali się obrońcami „jednej wiary”, czyli katolicyzmu. Prócz czynników wewnętrznych, na powstanie absolutyzmu miały wpływ zagrożenia zewnętrzne oraz rosnąca rywalizacja między państwami o dominację na światowej scenie politycznej.

Gospodarka w monarchii absolutnej - przykładowe cechy, np.:

ograniczenie importu,
wspieranie francuskiej produkcji,