Fragment syntezy dziejów polski pt. Boże igrzysko, autorstwa Normana Daviesa, współczesnego brytyjskiego historyka.

...ugodowcy ... w swoich własnych oczach uprawiali sztukę tego, co możliwe .... Ich osiągnięcia, choć fragmentaryczne, były godne uznania. ... Ksawery Drucki-Lubecki. Jako minister skarbu w Królestwie Kongresowym był założycielem Banku Polskiego oraz autorem programu pierwszych kroków kraju na drodze do uprzemysłowienia .... Aleksander Wielopolski ... był inicjatorem projektu oczynszowania chłopów, anulował ograniczenie praw obywatelskich Żydów oraz usunął bariery broniące Polakom dostępu do wyższych szczebli carskiej drabiny biurokratycznej. Jego szczególną zasługą było przywrócenie systemu szkół z językiem polskim oraz ustanowienie Szkoły Głównej w Warszawie (Uniwersytetu). Żaden z tych ludzi nie zdołał odnieść sukcesu w sensie absolutnym. Momenty, w których udawało im się skutecznie rządzić, były równie krótkie, jak chwile triumfu powstańców. ... W ostatecznym rozrachunku nie byli wstanie na stałe uprawiać polityki ugody, mając do czynienia ze zwierzchnikami, którzy nie mieli pojęcia o tym, czym jest kompromis, i których ustępstwa były jedynie taktycznymi gestami podyktowanymi chwilową słabością. ... A jednak to właśnie oni i im podobni dali polskiemu narodowi to, co było mu potrzebne, aby mógł przeżyć, wtedy gdy ostatecznie zdobył niepodległość. Jeśli Powstańców można uznać za wysokich kapłanów Duszy narodu, to Ugodowcy byli strażnikami jego Ciała.

N. Davies, Boże igrzysko, przeł. E. Tabakowska, Kraków 1992, t 2, s.70-72.

Jaki jest stosunek autora do działalności polskich powstańców i ugodowców.