Deklaracja niepodległości Stanów Zjednoczonych
Jeśli bieg wypadków dziejowych zmusi jaki naród do zerwania węzłów politycznych łączących go z innym
narodem i zajęcia wśród mocarstw świata odrębnego stanowiska na równi z innymi, do którego uprawniają
go prawa przyrodzone i ustawy Boże – szacunek należny rodzajowi ludzkiemu nakazuje mu przedstawić
i wyjaśnić światu powody, jakie go skłaniają do podobnego kroku.
Uważamy za niezbite i oczywiste prawdy: że ludzie zostali stworzeni równymi sobie; że Stwórca udzielił im
pewnych praw niezbywalnych, w rzędzie których na pierwszym miejscu postawić należy prawo do życia, do
wolności i do poszukiwania szczęścia; że w celu zapewnienia sobie tych praw ludzie ustanowili między sobą
rządy, których władza wypływa z woli rządzonych; że ilekroć jakakolwiek forma rządu sprzeciwia się celowi,
w jakim była ustanowioną, naród ma prawo zmienić ją lub znieść zupełnie i ustanowić rząd nowy [...].
[...] nie szczędziliśmy względów należnych naszym braciom Brytyjczykom. [...] Oni pozostali głuchymi na głos
sprawiedliwości i pokrewieństwa. Musimy zatem ustąpić i ulec konieczności, która nakazuje nam oderwać się
od nich i uważać ich odtąd, jako i resztę rodzaju ludzkiego: za wrogów w wojnie – przyjaciół w pokoju.
Na skutek tego wszystkiego my, przedstawiciele Stanów Zjednoczonych Ameryki, zgromadzeni na ogólny
kongres, biorąc za świadka Najwyższego Sędziego, któremu znana jest prawość naszych zamiarów, ogłaszamy
uroczyście w imieniu władzy zbożnego ludu tych osad, iż te Zjednoczone Osady są i mają prawo być państwami
wolnymi i niepodległymi; że wszelki węzeł zależności politycznej pomiędzy nimi i państwem W. Brytanii
jest i powinien być ostatecznie zerwanym [...].

a) Podkreśl fragmenty tekstu, które stanowią nawiązania do filozofii oświecenia