- Czy sądzi Pan, Ekscelencjo - powiedział Piłsudski – że Naród da się oszukać frazesem lub obietnicą? Czy myśli Pan, że jeżeli nalepicie orła polskiego na każdy palec u ręki, która nas dławi, to przez to Polacy zaczną uważać morderczy uścisk tej ręki za wyraz miłości i przyjaźni?.
Von Beseler zrywa się, staje przed brygadierem [Piłsudskim] czerwony z uniesienia.
- Herr von Pitsudski! - krzyczy - krótko i węzłowato. W tym wielkim historycznym momencie Polsce potrzeba wielkich ludzi. Pan jest jedynym, jakiego znam, jakiego odkryłem. Niech Pan pójdzie z nami. Damy panu wszystko: siłę, sławę, pieniądze. Pan zaś odda olbrzymią przysługę swojej ojczyźnie. Piłsudski słucha, bębniąc palcami po stole. - Pan mnie nie rozumie, Ekscelencjo - odpowiada spokojnie. - Pan nie chce mnie zrozumieć. Gdybym przyjął Pańską propozycję, wy, Niemcy, zyskalibyście jednego człowieka, ja zaś straciłbym cały Naród.
N. Davies, Boże igrzysko, przeł. E. Tabakowska, t. 2, Kraków 1992, s. 484.
Wyjaśnij, czym Piłsudski uzasadniał odmowę dalszej współpracy z państwami centralnymi.
Jakie ideały Piłsudski stawiał najwyżej?